كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )
289
ده سفرنامه ( فارسى )
سوارهنظام بيست و دو هزار نفر پيادهنظام دوازده هزار نفر پيادهنظام تعليميافته به سبك اروپايى شش هزار نفر جمع چهل هزار نفر ظاهرا حقوق اين افراد از ماليات و درآمد خالصهجات دولتى پرداخت مىشود و تنها لباس و خوراك آنها از خزانه شاهزاده پرداخت مىگردد به موازات اين قشون تعدادى سرباز نيز به عنوان افراد ذخيره آماده به خدمت هستند كه در صورت كشته شدن سربازانى در جنگ و يا به علل ديگر جاى خالى آنها را پر نمايند . ميرزا بزرگ « 12 » وزير وليعهد يكى از رجال استثنايى است كه من در ايران ديدهام من از طرف سفير حامل هديهاى براى او بودم ليكن او به من توصيه كرد كه اين هديه را به نام خود به شاهزاده تقديم نمايم چرا كه در ايران نمىتوان بدون پيشكش با افراد صاحبمقام ملاقات نمود . من با اين پيشنهاد مخالفت كردم چون دليلى براى اين ملاقات نمىدانستم و از طرفى من به عنوان يك مسافر مىخواستم از استان آذربايجان عبور نمايم او در مورد پيشرفتهايى كه در زمان حكومت شاهزاده نصيب آذربايجان شده بود بهطور مفصل صحبت نمود اما اشارهاى به خدمات خود نكرد و گفت در خلال يك سال شاهزاده توانسته است قشون ايران را طورى مجهز نمايند كه با قشون روسيه رقابت و برابرى نمايد و پيادهنظام ايرانى به خوبى مىتواند از جنگافزارهاى موجود استفاده نمايد و از لحاظ فنون و دانش نظامى با مقايسه با روسها برترى دارد .
--> ( 12 ) - به يادداشتهاى مترجم ذيل بخش چهارم مراجعه شود .