را به تصرف درآوردند كار خود را از دست نداد و هنوز هم به كار خود ادامه مىداد . البته اين موجب شگفتى است در جائى كه هزاران تن از ثروتمندان بنام ، در اثر گرسنگى جان خود را از دست داده بودند مشيت الهى بر اين قرار گرفت ، كه از جان گداى كورى كه از نعمت بينائى محرومش كرده بود حراست نمايد و روزى او را از طريق تكدى تهيه و تدارك نمايد . لااقل اين داستان به ما نشان مىدهد كه در بعضى اوقات گدايان ممر درآمدى دارند كه ثروتمندان از آن محروم هستند . من نمىتوانم به درستى تعداد مرگ‌ومير سكنه اصفهان را شمارش نمايم چرا كه اين‌جانب راقم اين سطور قبل از سقوط اصفهان آن شهر را ترك كرده بودم و هنگامى كه وارد اروپا شدم نامه‌اى از يكى از ارامنه جلفا دريافت داشتم كه مىگفت در خلال محاصره اصفهان در حدود يك ميليون و چهار صد هزار نفر تلف شده بودند . ولى من باور نمىكنم كه آمار متوفيات تا اين اندازه بالا رفته باشد لكن من چون خود شاهد ماجرا بودم نمىتوانم موضوع را انكار نمايم چرا كه مطمئنا اصفهان گدايان و بينوايان فراوانى داشت و جمعيت آن نيز به مراتب از اسلامبول بيشتر بود و از طرفى هنگام محاصرهء اصفهان توسط افغانها نيز هزاران تن از دهات مجاور به درون شهر هجوم آوردند ، و در صورتى كه پس از سقوط اصفهان تنها يكصد هزار تن در آن شهر باقىمانده بود . لذا خواننده اين مطالب خود مىتواند تعداد قربانيان اين حادثه را حدس و تخمين بزند . به طورى كه نويسنده اين يادداشت‌ها خود شاهد وقايع بوده است هنگام حمله افغانها به فرح‌آباد كمتر از بيست هزار نفر كشته شدند و در مقابل افغانها فقط تعداد كمى از افراد خود را از دست داده بودند ، در حالى كه آنها در تيررس توپخانه مدافعين شهر قرار داشتند . در هنگام محاصرهء شهر تعداد