كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )

132

ده سفرنامه ( فارسى )

من به اعليحضرت اطمينان مىدهم كه اگر يك دشمن اروپائى پشت دروازه‌هاى شيراز مستقر شود من تصور نمىكنم كه احتياج به سنگربندى داشته باشد . اعليحضرت خوب مىدانند كه سه طرف شهر بوشهر را فقط از راه دريا مىتوان مورد حمله قرار داد لذا اين اقدام براى قاجارها امكان‌پذير نمىباشد و از طرفى از سوى خشكى نيز خط دفاعى چندان طولانى نمىباشد و چنانچه امكان حفر خندقهاى عميق آبى در امتداد اين راه نباشد من بايستى در پيشنهاد خود دچار سهو و اشتباهى شده باشم . بطور خلاصه من اطمينان دارم كه يك مهندس در مدت كمى مىتواند چنان بوشهر را در برابر قاجارها سنگربندى كند كه اگر هم با نيرومندترين سپاه بيايند بتواند در مقابل آنها مقاومت نمايد و اگر اعليحضرت در آنجا استقرار يابند ممكن است بتواند با حكومت هند بريتانيا روابطى برقرار نمايد كه بالمآل منجر به نتايج مهمى گردد . تجارت بوشهر رو به ازدياد است استقرار اعليحضرت براى مدتى در آنجا احتمالا موجب افزايش و گسترش تجارت آن شهر خواهد شد دشتستان مقادير زيادى غله توليد مىكند و ممكن است مقدارى ديگر از بصره و هند و جاهاى ديگر وارد نمود عوارض گمركى بوشهر بعضى اوقات هم مىتواند مبلغى وجه نقد تدارك نمايد و به‌زودى مىشود انبارى از مهمات و تجهيزات جنگى در اين شهر ايجاد نمود و به تدريج مىتوان نيروها و وسائل جنگى را به قدرى افزايش داد كه اعليحضرت قادر باشد با شانس پيروزى با دشمن نيرومند خود در صحنه نبرد مصاف دهد و بدون ترديد در همان جنگ است كه به دنبال آن مىتوان بر شيراز دست يافت . در آن روز شكوهمند كه با پايمرديها و دليريهاى شما در فرا - رسيدنش ترديدى ندارم ، بار ديگر همه چيز تحت اراده و قدرت اعليحضرت قرار خواهد گرفت . بنابراين - اين دلگرمى به من جسارت