كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )

105

ده سفرنامه ( فارسى )

و وى را تا ملاير و اصفهان تعقيب نمود . آزاد خان سالها با كريم خان و محمد حسن خان قاجار در جنگ و ستيز بود و سرانجام چون ياراى مقاومت در مقابل خان زند را نداشت لامحاله تسليم شد و به نزد كريم خان آمد و خان زند نيز نهايت احترام را در حق او به‌جا آورد آزاد خان از سال 1179 تا سال 1193 ه ق زمان فوت كريم خان در نهايت عزت و احترام زندگى مىكرد و بعد از فوت كريم خان نيز چند سالى ديگر زنده ماند تا اينكه در سال 1169 ه ق در شيراز درگذشت . ( 6 ) محمد حسن خان قاجار پسر فتحعلى خان قاجار قوانلو است محمد حسن خان در سال 1127 ه ق متولد و در سال 1172 ه ق در سن چهل و پنج سالگى در حوالى بهشهر توسط دو نفر از طايفه يوخارىباش ( دولو ) به قتل رسيد آن‌دو نفر پس از كشتن خان قاجار سرش را به تهران نزد كريم خان زند بردند . كريم خان نيز دستور داد تا آن سر را با احترام شستشو دادند و در صحن حضرت عبد العظيم دفن نمودند و پسرانش آغا محمد خان و حسينقلى خان را مورد محبت قرار داد و با خود به شيراز برد و بقيه را نيز در قزوين سكونت داد . از محمد حسن خان نه پسر به جاى ماند كه آغا محمد خان مؤسس سلسله قاجاريه بزرگترين فرزند او مىباشد . ( 7 ) على مردان خان از رؤساى بزرگ بختيارى است هنگامى كه شاهرخ شاه بر تخت سلطنت جلوس كرد ابو الفتح خان را كه او نيز از رؤساى ايل بختيارى بود به حكومت اصفهان منصوب كرد اين موضوع به سبب كدورت و رنجش على مردان خان شد و او با كريم خان زند بر عليه ابو الفتح خان متحد گشته و به اصفهان لشكركشى كرد . ابو الفتح خان پس از جنگى كه در حوالى اصفهان با على مردان خان و كريم خان كرد هزيمت يافته و اصفهان در تاريخ 18 محرم 1163 هجرى قمرى به تصرف على مردان خان درآمد .