عبد الحسين نوايى

279

دولتهاى ايران از آغاز مشروطيت تا اولتيماتم ( فارسى )

گفت « عالىجناب ! من مامورم از طرف دولت متبوع خود نسبت به بدرفتارى مأمورين با گماشتگان املاك شعاع السلطنه معذرت بخواهم » پاگليوسكى كوزيل ، پس از جواب معذرت وزير خارجه ، ضمنا او را از وجود آقاى اولتيماتوم ديگرى كه در شرف صدور بود اطلاع داد . اين عمل در تاريخ ديپلماسى جهان بىنظير خواهد ماند و چنين تحقير رذالت آميزى كه نمايندهء سياست خشن و كثيف امپرياليسم تزارى بود نسبت به وزير خارجهء كشورى كهن‌سال و ضعيف هرگز مثل و مانند پيدا نخواهد كرد و تجديد نخواهد شد روسها مىدانستند كه بدون اين بهانه‌جوئىها نخواهند توانست در ايران نيرو بياورند . بخصوص كه در همين روزها انگلستان در مراكش سخت سرگرم بود و براى محو نفوذ آلمان و اقدامات آن دولت در ممالك جنوب مديترانه مشغول اقدام بود پنج روز بعد ، روز هفتم ذى الحجه ، شايد هم براى اول‌بار قول سياسى روسها درست درآمد . يعنى اولتيماتوم ثانى دولت روس رسيد و نظريات دولتى كه در قضاياى بالكان هميشه خود را حامى ضعفا و طرفدار مردم معرفى مىنمود به اين ترتيب اظهار گرديد : سواد اولتيماتوم ثانى روس « چنانچه روز جمعه بيست و چهارم نوامبر ( هفتم ذى الحجه 1329 قمرى ) افتخار اظهار حاصل نموده بودم منتظر حكم دولت متبوعهء خود بودم كه علتى را كه دولت روس را مجبور به اولتيماتوم ديگر نمود اظهار نمايم . احكام مزبوره اكنون به من رسيده و از اين جهت از جانب دولت روس افتخار اظهار مطالب ذيل را به جناب‌عالى حاصل مىكنم . انفصال مستر شوستر و مسيو لكفر از خدمات مرجوعه به ايشان . تكليف ساير مأمورين امريكائى كه مستر شوستر ايشان را انتخاب نموده بعد معين مىشود .