عبد الحسين نوايى
16
دولتهاى ايران از آغاز مشروطيت تا اولتيماتم ( فارسى )
به مجلس ارائه داد كه در آن به شرف و ناموس خود سوگند خورده و خدا را گواه گرفته بودند كه از آن پس هميشه با مجلس همراه باشند . روز شنبه 20 ربيع الاول اتابك با 7 وزير خود به مجلس آمد و نطق فريبندهاى ايراد كرد و خود را طرفدار جدى و محكم حكومت ملى خواند و سپس وزراى خود را معرفى و مجلس در برابر او اظهار سپاسگزارى و خشنودى نمود . اعضاى كابينه اتابك عبارت بودند از : ميرزا على اصغر خان اتابك رئيس الوزرا و وزير داخله - مستوفى الممالك وزير جنگ - مهدى قلى خان مخبر السلطنه وزير معارف - محمد على خان علاء السلطنه وزير خارجه - سيد محمود خان علاء الملك وزير عدليه - ميرزا ابو القاسم خان ناصر الملك وزير ماليه - وزير همايون وزير تجارت - ميرزا نظام مهندس الممالك وزير فوائد عامه اتابك بلافاصله مشغول طرح و اجراى دسايس پشتپردهء خود براى برهمزدن اساس مشروطيت گرديد و نقشهء اساسى او براى محو مشروطيت ايجاد نفاق و اختلاف بين طبقات ملت و زعماى مشروطيت مخصوصا علماء و روحانيون بود و از حربهء تكفير و تهمت الحاد و بىدينى بر ضد آزاديخواهان و مشروطهطلبان استفاده مىكرد و ضمنا در داخل مجلس هم سعى مىكرد كه وكلا را با فريب و نيرنگ رام خود كند و به اين مقصود هم تا حدى نايل شده بود . كمكم حوادثى پيش آمد كه نقشههاى باطنى محمد على ميرزا و اتابك را آشكار كرد و كار به جائى رسيد كه مردم علنا زبان به بدگوئى از كابينهء اتابك گشودند و حتى به مجلس كه از اتابك هواخواهى كرده بود بد مىگفتند و وكلاء را متهم مىكردند كه از اتابك پول گرفتهاند . در مجلس هم رسما گفته بودند كه يا نظم و امنيت را در كشور برقرار كند يا از كار كناره جويد . ولى اتابك كه به هوش و نيرنگ خود اطمينان داشت به فكر افتاد كه از راه دسيسه و فريب مجلس را با خود رام نمايد .