عبد الحسين نوايى
143
دولتهاى ايران از آغاز مشروطيت تا اولتيماتم ( فارسى )
انتخابات نيز شروع و در 13 شوال 1327 مجلس تشكيل گرديد و 64 نفر نمايندگان در جلسه حاضر شدند . در اول ذى القعده مجلس رسما افتتاح يافت و سپهدار اعظم به رياست وزراء تعيين شد و نطق افتتاحيهء شاه جديد را در مجلس قرائت نمود . از اين تاريخ به بعد ، تمام فعاليت دولت و مجلس منحصر شد به استقرار نظم و اصلاح ماليهء مملكت . چه مملكتى آشفته مانند ايران مدتهاى متمادى وقت لازم داشت تا دوباره سر و صورتى بگيرد . بهخصوص كه عمال محمد على شاه مخلوع تحت حمايت و تحريكات دولت روسيه موجب اغتشاش در نقاط مختلف مىشدند . مثل شورش داراب ميرزا صاحبمنصب قزاق روس و تبعيد وى به قزوين و قصد تصرف زنجان و حملهء رحيم خان چلبيانلو به اردبيل كه يپرم خان غائله را خاتمه داد و رحيم خان به روسيه گريخت . كابينهء مليون پس از چندى تغييراتى نمود . بدينترتيب كه چند روز پس از رياست وزرائى سپهدار اعظم ، فرمانفرما از وزارت عدليه استعفا كرد و ميرزا حسن - وثوق الدوله به جاى او به وزارت عدليه رسيد و اين اولينباريست كه اين شخص به وزارت رسيد . همچنين ، چون در غياب ناصر الملك ، ميرزا اسد اللّه خان مشار السلطنه از وزارت خارجه كفالت مىكرد ، به مناسبت تأخير در بازگشت وى ، محمد على خان علاء السلطنه به وزارت خارجه رسيد و در 24 محرم 1328 چون بر اثر استيضاح مجلس علاء السلطنه معزول شد ، ميرزا اسمعيل خان ثقة الملك معاون وزارت خارجه به سمت كفالت همان وزارتخانه منصوب گرديد .