سيسيل جان ادموندز / بارون دوبد / ولادمير مينورسكى ( مترجم : اسكندر بهاروند و ليلى بختيارى )

57

دو سفرنامه درباره لرستان ( ورساله لرستان ولرها " مينورسكى " ) ( فارسى )

پرداخت ( ر ك : تاريخ گزيده ص 556 - 557 ، جغرافياى تاريخى و تاريخ لرستان ص 256 - 257 ) . ( م ) ( 92 ) - مؤلف تاريخ گزيده درباره وى نوشته است « ملكى عادل بود چهار هزار مسئله فقهى در مذهب امام اعظم شافعى رضى الله عنه ياد داشت و در تمام عمر زنا نكرده بود ص 558 » . ( م ) ( 93 ) - مينورسكى علت مرگ آنها را نگفته است . همچنين تاريخ گزيده و شرفنامه در اين مورد اظهار نظرى نكرده‌اند ولى ساكى ( ص 262 ) يادآور شده است كه دو برادر در نتيجه جنگى كه بين آنها رخ داد هر دو كشته شدند . ساكى منبع خود را ذكر نكرده است . ( م ) ( 94 ) - بنابروايت تاريخ گزيده ص 559 - 556 و شرفنامه ص 70 - 71 صمصام الدين در يك نزاع شهاب الدين الياس و برادرش را بكشت و سرانجام غازان خان صمصام الدين بقصاص خون آنها كشته شد . از طرفى ساكى ص 264 ميگويد صمصام الدين در جنگ با حسام الدين عمر و برادران شهاب - الدين الياس كشته شده است . به نظر ميرسد ساكى مرتكب اشتباه شده باشد . ( م ) ( 95 ) - خواهر شاهورديخان ابتدا زن حمزه ميرزا برادر شاه عباس بود كه پس از قتل وى به عقد شاه عباس درآمد ( ر ك : شرفنامه ص 81 ) . مترجم ( 96 ) - بنابرروايت شرفنامه « در ميانه اغورلوو شاهورديخان در سر ناحيه بروجرد عداوت قديمه كه در ميان بيات و لر بود به حركت آمد . منازعت افتاده و كار باستعمال سيف و سنان رسيد و هر دو قوم عشاير و قبايل خود را جمع ساخته در ناحيه بروجرد در مقابل يكديگر صف‌آرا گشتند قضا را آغور لوبيك بيات در آن معركه بقتل رسيد و جمع كثيرى از طوايف بيات مقتول گشتند و اموال و اسباب ايشان بدست لران افتاد ( شرفنامه ص 81 ) » مترجم ( 97 ) - مينورسكى شاهورديخان را آنطور كه شايسته او است معرفى نكرده است . ساكى در كتاب جغرافياى تاريخى و تاريخ لرستان ص 283 مينويسد : « شاهورديخان جوانى خوش‌اندام بود و اگر در حضور شاه عباس بدرشتى سخن نميگفت و اندكى تملق به كار ميبرد كشته نميشد . سر پرشور و غرورش باعث شد كه در كمال نخوت با شاه روبرو شد و مرگ را استقبال كند . او بدون ترديد يكى از رشيدترين فرزندان لرستان و مزاياى اخلاقى بسيار صفت پسنديده‌اش توأم با هوش و زيركى عجيب او باعث محبوبيت فراوان وى در آنجا بوده است » . ( م )