سيسيل جان ادموندز / بارون دوبد / ولادمير مينورسكى ( مترجم : اسكندر بهاروند و ليلى بختيارى )

45

دو سفرنامه درباره لرستان ( ورساله لرستان ولرها " مينورسكى " ) ( فارسى )

اين جنگ دز سياه را در مانرود واقع در ولايت سمها تصرف كرد و با تصرف اين دژ اهالى كليه مانرود را در اختيار وى گذاشتند . پس از اين واقعه خليفه از شجاع الدين خواست تا قلعهء منگره 87 واقع در شمال قيراب را تسليم كند شجاع الدين با اين درخواست موافقت كرد و در مقابل ولايت طرازك از توابع خوزستان بوى واگذار شد . از وقايع ديگر دوران حكمرانى شجاع الدين بيرون راندن تركهاى بيات مىباشد كه با حملات خود خسارات زيادى بلرستان وارد كرده بودند . شجاع الدين مانند عشاير زندگى ميكرد ، معمولا تابستان را در گريت 88 ( واقع در بالاگريوه ) و زمستان را در دولور ( دهلران پشتكوه ؟ ) ميگذراند . وى در صد سالگى بسال 621 هجرى درگذشت و قبرش 89 مورد احترام لرها مىباشد . بدر الدين فرزند شجاع - الدين بدست سيف الدين رستم ( برادرزاده شجاع الدين ) كشته شد و بدينطريق سيف الدين رستم دومين اتابك شد . پس از سيف الدين رستم برادرش شرف الدين 90 ابو بكر بعنوان سومين اتابك بجاى وى نشست . چهارمين اتابك عز الدين گرشاسب است . وى زن برادر خود را كه ملكه خاتون و خواهر سليمانشاه ايوه بود به عقد خود درآورد ( سليمانشاه فرماندهى كل سپاه خليفه المعتصم را عهده‌دار بود ) . عز الدين گرشاسب بنوبه بدستور حسام الدين خليل بن بدر بن شجاع كشته شد و خود پنجمين اتابك لرستان شد . پس از كشته شدن عز الدين گرشاسب بين حسام الدين خليل و سليمانشاه جنگ درگرفت 91 . ابتدا لرها قلعه بهار واقع در نزديك همدان ( مقر سليمانشاه ) را گرفتند ولى سرانجام حسام الدين خليل در نزديكى شاپور خواست ( خرم‌آباد ) در سال 640 هجرى ( 1242 ميلادى ) شكست خورده و كشته شد . پس از حسام الدين خليل برادر او بدر الدين مسعود ( ششمين اتابك ) بدربار منگو رفت و در ركاب هلاكو ملتزم گرديد . بدر الدين مسعود شخصى از خود گذشته بود و در علوم دينى ( قوانين شافعى ) تبحر داشت 92 . و تا سال 658 هجرى حكومت كرد . اين اتابك نسبت به خانواده سليمانشاه كه در جنگ بغداد كشته شده بود نهايت مهربانى را به عمل آورد .