سيسيل جان ادموندز / بارون دوبد / ولادمير مينورسكى ( مترجم : اسكندر بهاروند و ليلى بختيارى )
27
دو سفرنامه درباره لرستان ( ورساله لرستان ولرها " مينورسكى " ) ( فارسى )
تغيير مذهب بختياريها و پذيرفتن دين عيسوى در زمان كنستانتين بزرگ است ( ر ك هانوى 60 جلد دوم ص 168 ) . در تاريخ جهانگشا آمده است كه در سال 650 فرقه اسمعيليه در گردگوه جاپائى باز كرده بودند و از طرفى حروفيان نيز در لرستان پيروانى داشتهاند ، چنان كه يكى از مريدان فضل الله ( مؤسس فرقه حروفيه ) كه احمد لر نام داشت در سال 1427 ميلادى قصد جان سلطان شاهرخ را نموده بود 61 . در زمان صفويه والى لر كوچك مدعى بود كه از نسل عباس فرزند على است كه قبر او در شيروان قرار دارد . راولينسون Rawlinson اظهار داشته كه تعاليم سرى و افراطى شيعى در سراسر لرستان گسترده است . اكثر لكها پيرو اهل حق ( على اللهى ) مى - باشند . همچنين طوايف سگوند ، پاپى و بدرائى پيرو اين فرقه هستند 62 . به عقيده پيروان فرقه اهل حق ، لرستان صحنه فعاليتهاى سومين مرحله تجلى الهى است كه بابا خشين ناميده مىشود . يكى از پناهگاههاى ( مكانهاى مقدس ) مهم اين فرقه آرامگاه شاهزاده احمد 63 ( فرزند ادعائى موسى كاظم ) مىباشد كه در ناحيه كوس در نزديكى كوه بىاو ( در منطقه قلاوندها ) قرار دارد ، و سيدهائى از طايفه پاپى از آن مواظبت مىكنند 64 . اين سيدها عمامه قرمز بر سر دارند و خاطره خرميان را كه پرچم قرمز داشتند در ذهن انسان مجسم مىنمايند . لرها در گذشته اعتقاد راسخى به مذهب نداشتند تا جائى كه در اوايل قرن نوزدهم ميلادى شاهزاده محمد على ميرزا دولتشاه براى ارشاد آنها مجتهدينى به ميان قبايل فرستاده بود . بهطوريكه رابينو ( ص 24 ) نوشته است تمام لرها و لكها پيرو مذهب شيعه ميباشند و اين درست بر خلاف آئين كردها است كه اهل سنت هستند . زبان لرى تا اوايل قرن بيستم اطلاعات ما راجع به گويش لرى محدود به هشتاد و هشت واژه بود كه بوسيله ريچ Rich جمعآورى شده