سيد على آل داوود

14

دو سفرنامه از جنوب ايران ( فارسى )

نيز آشناست و جاىجاى شواهد مناسبى از قرآن آورده كه تسلط وى را درين مقولات مىرساند . شيوهء تصحيح متن سفرنامهء اول براساس دو نسخه تصحيح شده است كه اينك به توصيف هريك از آنها مىپردازيم : 1 . نسخهء كتابخانه ملى : اين نسخه به خط شكسته نستعليق زيبائى تحرير شده . نام نويسنده و تاريخ تحرير هم ندارد . گويا نسخهء اصلى سفرنامه بوده و در كتابخانه سلطنتى وقت نگه‌دارى مىشده است . صفحهء نخستين آن مهر ناصر الدين شاه را دارد . صفحات مجدول ، كاغذ فرنگى ، جلد تيماج آبى اندرون قرمز دولائى و جمعا 158 صفحه و هر صفحه 11 سطر دارد . سرفصلها با مركب قرمز نوشته شده و هر صفحه داراى دو جدول است . اين نسخه تحت شماره 434 ف در كتابخانهء ملى مضبوط است و از اغلاط املائى نيز خالى نيست . 2 . نسخهء كتابخانه مجلس : اين نسخه به خط نسخ و فاقد تاريخ تحرير است . سرفصل‌ها را ندارد . احتمال داده مىشود كه از روى نسخهء كتابخانهء ملى آن را نوشته باشند . تعداد صفحات آن 126 صفحه است و نام كاتب هم ندارد . اين نسخه تحت شماره 701 در كتابخانه مجلس ضبط شده و فيلم آن در كتابخانه مركزى دانشگاه تهران به شماره 2236 موجود است . متن كتاب حاضر از مقايسه اين دو نسخه تهيه شده و به برخى از اختلافات آنها نيز در حواشى كتاب اشاره شده است . با وجود جستجوهايى كه انجام شد غير از دو نسخه ياد شده ، نسخهء ديگرى از اين كتاب به دست نيامد . اين سفرنامه در كتب ذيل معرفى شده است : 1 . فهرست نسخ خطى كتابخانه ملى ، نوشته سيد عبد الله انوار ، جلد اول ، ص 425 ، از انتشارات كتابخانهء ملى ايران . 2 . فهرست كتابخانه مجلس ، جلد دوم نوشته ابن يوسف شيرازى ، ص 445 . 3 . فهرست ميكروفيلمهاى كتابخانه مركزى دانشگاه تهران ، نوشته محمد تقى دانش‌پژوه ، جلد اول ، ص 118 ، از انتشارات دانشگاه تهران . 4 . الذريعه الى تصانيف الشيعه : نوشته علامه شيخ آقا بزرگ طهرانى ، جلد 12 . در آنجا ذيل عنوان « سياحت‌نامه جنوب ايران » گويد : « رحلة من اصفهان الى بنادر فارس امر به محمد شاه فى 27 جمادى الاول 1256 ، توجد نسخته فى مكتبة المجلس » .