كاهوى خوب به عمل مىآيد . كولك آنجا مثل درخت مىشود اگر به عمل آورند . در صحراى بمپور آهو ، درّاج ، جيرفتى زيادى دارد و تمام آهوى گرمسيرات از جنس بز آهو است كه از ميش آهو سياه‌رنگ‌تر و كوچكتر و كم‌دوتر است . در كوهستان آنجا پلنگ ، گرگ ، كفتار ، شكار كوهى ، كبك ، تيهو دارد . مواشى آنجا شتر ، گاو ، گوسفند و الاغ است . سكنهء آنجا برزگر « 1 » و شيعى مذهبند . لباس آنها شال پشمى و كرباس است . اما ايلات آنجا اغلب سنّىاند . بمپور حاكم‌نشين قديم تمام بلوچستان بوده و ليكن از وقتى كه قلعهء فهرج ساخته شده حكومت از آنجا اقامت مىنمايد . در تابستان كه هوا بسيار گرم مىشود يخ‌تكن « 2 » براى حكومت از چوب نخل مىسازند و با خارشتر و بش [ و ] گز و ساير بتّه‌ها آن يخ‌تكن را مىپوشانند و بايد متصل آب بر آنها بپاشند كه هواى داخل يخ‌تكن را خنك كند و الّا در عمارت و زير نخيلات خيلى زيست اشكال دارد . بمپور در واقع مركز آبادى بلوچستان است و حكومت كرمان هر وقت به بلوچستان مىرود در آن ناحيه اقامت نموده سركردگان و سرداران و حكمرانان نواحى جزو را احضار به آنجا نموده حكومت و خلعت مىدهد و به هر ناحيه مىفرستد . افضل كرمانى . [ 22 الف ] افادات مخصوص از ريگان آخر خاك نرماشير سه راه تا خاك بلوچستان دارد و آن راهها يكى راه ميل فرهاد است ، ديگرى راه سرحدّ ، سيومى راه معمول است كه مستقيما به بمپور مىرود .

--> ( 1 ) . اصل برزه‌گر ( 2 ) . اهتكن را از كندهء درخت خرما و شاخهء آن ايجاد مىكنند . سه طرف آن را با شزّ ( درختچهء خاردارى است ) مىپوشانند و سه طرفش جوى آب جارى است و يا اينكه حوضچه‌اى پشت آن ايجاد مىكنند و يكى را مأمور مىكردند كه ساعت‌به‌ساعت آب بر روى شزّها بپاشد تا داخل اهتكن سرد شود ، و چون الف قابل ابدال به ( ى ) مىباشد لذا مؤلف به همين مناسبت يخ‌تكن نوشته است . در زبان بلوچى اهتكن يعنى سردكردن . با ساخت كولر اكنون اهتكن كاربردى در سرد نمودن خانه‌ها ندارد . ( خ . آريا )