غروب به بالاى بام مرتفعى رفته چراغ آوردند حشرات الارض به نوعى در اطراف چراغ هجوم آوردند كه نور چراغ مرئى نمىشد . دو ساعت از شب گذشته استراحت نموده بين الطّلوعين برخاسته « 1 » عزم دزك نموده مسافت سه فرسخ است . شب در دزك مانده صبح عزم كوه دزك نموده راه همه‌جا سربالا و دره ماهور است . نزديك نصف النهار بر سر كوه رسيده پهلوى چشمهء ضعيفى چند اوطاق كپر ساخته بودند [ 41 ] منزل نموده هواى روز مثل هواى روزهاى بندرعباس است ليكن زنبور سرخى و مگس روى هوا مانند سحاب سايه بر زمين انداخته ، هواى شب فى الجمله اعتدال دارد . ليكن مارهاى بسيار مهيب مانند حشرات ارضيه در حركت هستند . به هر نوعى بود بيست و دو روز در چنين مكانى توقف نموده عاقبة الامر به مرض محرقه گرفتار و قرين هزارگونه آزار شدم . ناچار عزم بندرعباس نموده ، سريرى از ليف خرما ساخته بنده را بر روى سرير بسته چهار نفر سرير را به شانه نهاده به بندر رسانيدند . هشت يوم انتظار جهاز ميل كشيدم تا جهاز در لنگرگاه عباسى لنگر انداخت . مرا از بندر به جهاز برده روانهء بوشهر شدم . چند روزى مشغول معالجه شده به توسط تلگراف به عرض جناب جلالت‌مآب اجلّ اكرم آقاى امين السلطان مدّ ظله العالى عريضه نموده كه چاكر مريض و بسترى شده و از حال و كار افتاده . چاكر را مرخص كنيد از اين طرف به بغداد رفته معالجه كند . به موجب احكام موجود مقرر گرديد كه جناب معتمد السلطان سعد الملك را از تلگراف خواستم كه به بوشهر مراجعت كند و تو تا ختم عمل ديوان نشود مرخص نيستى حركت كنى . لهذا در بوشهر مشغول معالجه شده بهبودى حاصل گرديد و عمل ديوان را بالتمام پرداخته مراجعت به دار الخلافه نمودم . [ 42 ] جزيرهء هرموز را ارموز نيز گويند . اين جزيره در مقابل بندرعباسى است و جزو بندرعباس مىباشد . قلعهء محكمى در لب دريا ساخته‌اند كه سه طرف قلعه در ميان آب و يك طرف در طرف جزيره ، آن هم در وقت مدّ دريا ممكن نمىشود در ميان قلعه رفت . تمام از سنگ تراش بنا شده . چنان مستحكم بنائى است كه عقل

--> ( 1 ) . اصل : برخواسته