در هفتهء اوّل شيخ يوسف به تحريك بعضى بناى بدطورى نهاد . بايد معاملهء گمرك را بگذراند و ماها با [ جهاز ] ميل هفتهء بعد روانه شويم . در يك هفته تمام به ليت و لعلّ و امروز و فردا گذرانيد . مانند كسى كه انتظارى داشته باشد عمل را قطع ننمود . تا ميل هفتهء بعد وارد و احكام محكم جديد از دار الخلافه رسيد . شيخ مزبور مأيوس گرديد ناچار وسيله برانگيخت عمل گمرك و ولايت را گذرانيد . قطع و فصل عمل شد . ذكر وقايع حركت از بندر لنجه به طرف بندر ابوشهر و گزارش حال دريا روز پنجشنبه دويم شهر جمادى الثّانيه است . از منزل به خانهء عاليجاه حاجى محمد بن عباس نقل مكان نموديم . امشب كه شب جمعه است در مسجد جناب شريعت‌مآب آقاى حاجى سيد محمد مجتهد فريضهء حق به جماعت ادا نموده بعد ذكر مصيبت به لسان عربى نمودند . در حقيقت در امر تعزيه‌دارى خوددارى ندارند و دعاى وجود اعليحضرت شاهنشاه عالميان‌پناه روحى و ارواح العالمين فداه را از فرايض مىدانند . عاليجاه حاجى محمد بن عباس كه شرح احوالش پيشتر نوشته شد از اعزّه و اجلّهء ناس ، داراى دولت بىقياس ، اهل محبّت و صفا و صدق و وفاست . از محبّان خاندان نبوّت و رسالت ، صاحب خيرات و بركات ، كثرت عيال دارد و دولت بىزوال . [ 29 ] نسبت به ماها كمال انسانيّت و همراهى را به عمل آورد . از سى و دو بركهء عظيم كه در خارج آبادى از جهت ذخيرهء آب خوراكى بنا شده چند بركهء معتبر از بناى حاج مزبور است . حفظه اللّه تعالى . در شش ساعتى امشب كه شب شنبه چهارم است خبر آوردند جهاز پچمبه در لنگرگاه لنگه لنگر انداخته‌اند . نگاه كردم چراغهاى سر دكل جهاز پيدا بود . چند نفر را روانه نموديم كه معلوم كنند كى جهاز حركت خواهد كرد . خبر آوردند در ساعت هشت كوك فرنگى حركت خواهد كرد . بنه و اغروق را آدمها برداشتند به جهاز بردند . عاليجاه شيخ يوسف حاكم و حاجى محمد امين وكيل دولت بهيّهء انگليس و حاجى ملّا حسين وكيل جهازات با چند نفر از تجّار ديگر حاضر شدند و با ماها به