مالكى و زرخريدى عاليجاهان حاجى على اكبر و حاجى ابو القاسم اخوان و تاجران كازرانى الاصل و بوشهرى مسكن كه از اعاظم تجّار ذوى الاعتبار هستند مىباشد ، سوار شده عنان اختيار به دست قدرت خالق الكاينات داده روانه شديم . از بندر بوشهر تا بندر لنجه از دريا سه شبانه‌روز راه است . روز سيم كه دهم شهر حال بود على الطّلوع به لنگرگاه لنجه رسيديم . لنگر انداختند يك تير توپ از كشتى به رسم سلام سردادند . از بندر لنجه نيز يك توپ جواب گفتند . بعد از ساعتى عاليجاه [ 9 ] شيخ يوسف حاكم لنجه با چند نفر از تجّار و اعاظم بندر لنجه ، عاليجاه حاجى محمد امين وكيل دولت بهيّهء انگليس و حاجى محمد حسين وكيل جهازات به اتفاق حاجى فتح اللّه و حاجى عبد اللّه خاچا و نصر بن حاجى محمد بن عباس با جماعتى ديگر با قايق و غنچه و جاليبوط تا جهاز بزرگ به استقبال آمده شيرينى آوردند مباركباد گفتند . بعد از صرف چاى و قهوه و شيرينى بنه و اسباب سفر را از كشتى بزرگ به جاليبوطها حمل داده خودمان نيز از جهاز بزرگ به جاليبوط رفته به اسكلهء « 1 » لنجه رسيديم . شكر خداوند متعال را به جاى آورده كه به سلامتى به بندر لنجه رسيديم . عمارات و ابنيهء لنجه دخلى به بوشهر ندارد . بناى عمارات از سنگ و گچ است . سقوف عمارات از چوب هندى و دروب و پناجر « 2 » تماما از چوب هندى كه از طرف منبئى « 3 » مىآورند ، زايد الوصف سخت و محكم است . درهاى عمارات تجّار را تماما از منبئى مىآورند . بعضى درها منبّت است . مخصوصا عاليجاه اشرف الحاج حاجى محمد بن عباس از اجلّهء تجّار ذوى الاعتبار داراى دولت بىقياس چون غوص مرواريد در اين بندرات . حاج مزبور غواصهاى متعدّد و غنچه‌هاى چند دارد كه هميشه در دريا لنگر انداخته مختص حاج مزبور غوص مىنمايند . اقلا در هر سالى دو كرور معاملهء مرواريد مىكند . [ 10 ] تجّار ديگر نيز هستند كه معاملهء مرواريد مىنمايند . در اين بندر معاملهء تجارتى منحصر به مرواريد است .

--> ( 1 ) . اصل : عسكله ( 2 ) . جمع پنجره ( 3 ) . اصل : بمبئى