ايرج افشار

303

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )

عدد مرد و زن بيفزايد * هر يكى را كند دو صد پاره دعاى كمال الدين به زودى مستجاب شد و مغول در نيمهء اوّل قرن هفتم هجرى اصفهان را به باد غارت دادند و بسيارى از مردم آن را كشتند كه يكى از آن جمله به قول مشهور خود كمال الدين بود . [ 1 ] حافظ مىگويد : گرچه صد رود است از چشمم روان * زنده‌رود و باغِ كاران ياد باد غالبا كاتبين بىسواد مصراع دوم را اين شكل ضبط كرده‌اند « زنده‌رودِ باغ‌كاران ياد باد » ، به خيال آن‌كه باغكاران يك كلمه و اسم فاعل مركب از مصدر باغ كاشتن است ، همچنان‌كه شاعر معروف رفيع الدين لنبانى را كه از اهل محلّهء لنبان بوده نفهميده رفيع الدين لبنانى نوشته‌اند ، شايد به اين تصوّر كه از اهل لبنان شام بوده است . « 1 » در زمان ديالمه چنان‌كه خواهيم ديد محلهء طبرك و در عهد سلاجقه محلهء گل‌بهار و بعدها دو محلهء بيدآباد و در كوشك و بعضى محلات ديگر بر اصفهان اضافه و شهر به شانزده محله منقسم گرديد . چون صفويّه بر وسعت شهر افزودند و قسمتى از خارج را هم داخل آبادى كردند بر عدد محلات آن هم افزوده گرديد و اين محلات كه امروز سى و هفت عدد مىباشند غالبا مركب از كوچه‌هاى محدودى هستند كه به واسطهء يك در يا دروازه در يكديگر باز مىشوند . اين نوع كوچه‌ها را « كوچهء منسدّه » مىگفتند و شبها تمام آن درها را مىبستند . سى و هفت محلهء امروزى اصفهان به قرار ذيل است : 1 - محلهء دولت 2 - باغ جنّت 3 - عباس‌آباد 4 - لنبان 5 - چارسو شيرازيها 6 - شمس‌آباد 7 - چرخاب 8 - حسن‌آباد 9 - خواجو 10 - ترواسكان 11 - ظلّه 12 - پاقلعه 13 - قصر منشى 14 - كرّان [ 2 ]

--> ( 1 ) . نوع مشهود مطالبى است كه براى اين سفرنامه اصلا متناسب نبوده است . ( ا . ا . )