افادات سيّاحان كوهك را قشون دولت عليّهء ايران در سنه هزار و دويست و نود هجرى در حكومت مرتضى قلى خان مرحوم وكيل الملك ثانى فتح نمودند . در قلعهء كوهك گنبد و مزار مرد بزرگى است و در نزديكى آن مزار چاه بسيار عميقى است كه دويست و سى و سه پا عمق اوست و از مدفون در اين مزار كرامات مردم آنجا حكايت مىنمايند . از آن جمله مشهور است كه در هر وقت دشمنى اهالى و اين قلعه را محاصره نموده است كه محصورين دسترسى به آبهاى قنوات واقعه در خارج اين قلعه را ندارند از اين چاه بطورى آب مىجوشد و بالا مىآيد كه با طناب سى چهل پا طول مىتوانند آب بكشند و محتاج به آب خارج قلعه نشوند . و اين اثر را از صاحب آن مزار و كرامت مدفون در آن گنبد مىدانند و بر صندوق آن مرقد اين عبارت نوشته شده است : « آب را از بركهء خود بطلب كه آن آب نجات‌دهندهء هر وضيع و شريفى است . » نوّاب امير محمّد معصوم الحسينى البكرى « 1 » در سنهء هزار و سيزده هجرى كه از هندوستان مأمور به رسالت ابدال شده است از اين محلّ عبور فرموده است . اين شرح مسطور دربارهء كوهك استفادات سياحان انگليسى و ايرانى است كه در سى و پنج سال قبل آن حدود را سياحت كرده‌اند . [ 8 ب ] ناحيهء چهارم جالق است هواى جالق گرم و رطوبى است و اين ناحيه موسوم به اين قصبه‌اى است كه خيلى مخروبه و داراى دو رشته قنات كم‌آب است و سه قلعه دارد . جمعيت جالق چهار صد خانوار و اهل تسنّن‌اند . لباس آنها از كرباس و پارچهء پشمى است كه خود مىبافند . محصولات شتوى آنجا جو و گندم ، صيفى : ذرّت ، كولك و باقلاست . اشجارش نخيل و انار است . در صحرا آهو و در كوهستان كبك و تيهو و شكار كوهى يافت مىشود .

--> ( 1 ) . اين شخص مؤلف كتاب « تاريخ سند » است كه به دو بار چاپ شده است . ( افشار )