ايرج افشار

55

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )

[ مقدمه ايرج افشار ] مآثر الصدريه نوشتهء ميرزا علينقى نائينى ( مشير لشكر ) ميرزا علينقى نائينى مؤلف مآثر الصدريه - كه درين صفحات به چاپ رسانيده مىشود - زمان نگارش آن خود را « منشى » خوانده است . او از رجال عصر ناصرى و جزو اعضاى وزارت جنگ بود كه نايب السلطنه كامران ميرزا عهده‌دار آن مىبود . در المآثر و الآثار نام او چهارمين نفر است در ميان اسامى عدهء زيادى لشكرنويس ، يعنى پس از ميرزا عبد الوهاب خان آصف الدوله قرار داشته است . مشير لشكر مرد دانشمندى بود . اعتماد السلطنه در المآثر و الآثار نامش را ذيل اصحاب علم و كمال نوشته است : « در فروع و اصول و غالب فنون منقول ، از اساتيد و فحول است . سطوح فقهيه لاسيّما روضهء بهيه را به اقتدارى تدريس مىكند كه متفقهى محتشم بلكه مجتهدى مسلّم [ است . ] ( ص 263 چاپ خودم ) . پدر مشير لشكر ، ميرزا محمّد وزير ( متخلص به فروغ ) مؤلف سفينة الانشاء است . اين ميرزا محمّد هموست كه قائم‌مقام انشاى او را تمجيد و تحسين كرده است . « 1 » ميرزا محمّد دو فرزند ديگر هم داشت به نامهاى ميرزا تقى وزير و ميرزا هادى راثى . راثى واعظ بود و هموست كه يكى از فرزندانش به نام ميرزا محمّد مجتهد پدر على صفاء السلطنه ( مؤلف سفرنامه و مترجم كتب عربى ) است . از اين على دو فرزند بر جاى ماند به نامهاى عباس صفاء السلطنه ( شاعر بود و مشتاقى تخلص مىكرد ) و افراسياب

--> ( 1 ) . فروغ صاحب مجموعهء منشآتى است منشيانه و مترسلانه . فاضل محترم محمد گلبن آن را به نام سفينة الفرامين طبع كرده است ( تهران ، 1377 ) . براى احوال او به مقدمهء كتاب مذكور نگريسته شود .