محمد نخجوانى از ديوانهاى ياد شده اغلب اصطلاح « ديوان » را ( تقريبا در 146 صفحه ) و اصطلاح « ديوان بزرگ » را ( تقريبا در 96 صفحه ) به كار ميبرد . بايد تذكر داد كه در اكثر اوقات اين دو اصطلاح از لحاظ مفهوم اساسا يكسان هستند و از هر دو بطور كلّى يك مفهوم يعنى « ديوان بزرگ » استفاده مىشود ، كه بدست صاحب ديوان و يا وزير اداره ميگرديد . علاوه بر محمد نخجوانى ، رشيد الدين ، وصاف ، محمود بن محمّد آق سرائى نيز از « ديوان » و « ديوان بزرگ » صحبت ميكنند . در كتب مورخان فوق الذكر تعداد ديوانها بمراتب كمتر از كتاب محمد نخجوانى است . به كار بردن تعداد زيادى از آنها در اثر محمد نخجوانى ما را به اين فكر مياورد كه شايد در عهد جلاير اصطلاح ديوان مفهوم وسيعترى كسب كرده است و ادارات اصلى سازمان دولتى « ديوان » ناميده ميشدند . رشيد الدين با وجود اينكه اصطلاح « ديوان » را بيشتر به كار ميبرد ، ضمنا اصطلاح « ديوان بزرگ » ، « ديوان اعلى « 1 » » ؛ « ديوان المطالعه « 2 » » « ديوان خالصات « 3 » » و « ديوان اوقاف « 4 » » را نيز استعمال مينمايد . بر خلاف محمد نخجوانى ، رشيد الدين از اصلاح « ديوان اصل « 5 » » نيز

--> ( 1 ) - رشيد الدين ، جامع التواريخ ، متن انتقادى ذكر شده ، جلد سوم ، ص 466 . ( 2 ) - همانجا ، ص 428 ( 3 ) - همانجا ، ص 412 ، 562 ، 563 ( 4 ) - همانجا ، ص 423 . ( 5 ) - همانجا ، ص 470 .