دولت‌هائى كه قبايل كوچ‌نشين ترك زبان در قديم بوجود ميآوردند گاهى بچنان قدرتى ميرسيدند كه دول بزرگ همسايه مجبور ميشدند آنها را جدا به حساب بياورند . نفوذ عميق و فرمانروائى دراز مدت قبايل ترك زبان در ايران و آذربايجان را اگر با حاكميت سده‌هاى قبلى مقايسه كنيم اين نفوذ مربوط بدوران سلسله غزنويان ميگردد كه اين حاكميت در هنگام سلطنت سلجوقيان باوج قدرت خود رسيد بطوريكه چندين قرن دوام يافت . درين دوران قبايل ترك زبان ، بعد از تصرف آذربايجان بقبايل هم قوم خود كه مشغول اقتصاديات حضرى و كوچ‌نشينى بودند برخورد كردند و در طول چند قرن بين خودشان و همچنين با ساكنين محلّى درهم آميخته مستحيل شدند . « 1 »

--> ( 1 ) - نظر ما دربارهء اين مسئله در مقالات زيرين نيز منعكس شده است : ع . ع . علىزاده « بعضى از مسائل مربوط به تاريخ سلطنت سلجوقيان در خاورميانه و ماوراى قفقاز » ، مسائل تاريخ خلقهاى قفقاز ، تفليس ، 1966 ، ص 268 ، 269 ؛ همين مؤلف : اشتراك نظر دانشمندان قرون يازدهم - چهاردهم ايران و آذربايجان ، اطلاعات آكادمى علوم آذربايجان شوروى ، سرى تاريخ ، فلسفه و حقوق ؛ 1968 ، شمارهء اوّل ، ص 48 ، 49 ؛ همين مؤلف : نظام الملك ، رشيد الدين و محمد نخجوانى ، اطلاعات آكادمى علوم آذربايجان شوروى ، سرى تاريخ ، فلسفه و حقوق ، 1969 ، شماره اوّل ، ص 32 - 40 ؛ همين مؤلف : استعمال اصطلاحات تركى و مغولى در آثار رشيد الدين و وصّاف ، ماخذشناسى گرجى ، جلد سوّم ، تفليس ، 1971 ، ص 176 - 177 ؛ همين مؤلف : عقايد اصلاح‌طلبانه و اشتراك نظر نظام الملك ، رشيد الدين و محمد نخجوانى پيرامون مسائل - ( بقيّه در صفحهء بعد )