محمد بن هندوشاه نخجوانى

ديباچه 28

دستور الكاتب في تعيين المراتب ( فارسى )

يك نقطه و به شكل « ب » ؛ « گ » به شكل « ك » ؛ « چ » به شكل « ج » آمده است . در متن انتقادى تقديمى حروفيكه به صورت معرّب نوشته شده‌اند به حروف عادى مبدل گرديده است . ولى كلمهء متفاوت با اصل آن به همان شكل معرب موجود در دستنويسهاى قديمى در زيرنويس متن همچنان نگهداشته شده است . بطوريكه در بالا ذكر كرديم پس از تعيين متن اصلى واريانتهاى مختلف دستنويسها ( فرقهاى متنى ) در زيرنويس صفحات قيد شده است . موقعى كه فرق متنى براى يك كلمه از متن داده مىشود آن كلمه نمره‌بندى شده و سپس در زيرنويس صفحه تحت همان نمره فرق متن مربوط به آن كلمه آورده شده است . در زيرنويس ابتدا نمره مربوطه ، سپس علامت شرطى دستنويس و بالاخره واريانت اختلاف قرائت كلمه موردنظر آورده مىشود . مثلا كلمه « ملك » در بعضى از دستنويسها به شكل « مملكت » نوشته شده و در يك دست‌نويس ديگر انداخته شده است . فرق متنى اين كلمه بدين طريق داده شده است : ابتدا كلمه « ملك » در متن نمره‌بندى گرديده ( ملك 1 ) ، سپس در زيرنويس صفحه واريانتهاى همين كلمه در دستنويسهاى ديگر بدين ترتيب قيد شده است : 1 - ب ث : مملكت ، ج : حذف شده . يا براى كلمه « امين » فرق متنى زيرين نوشته شده است : 1 - ب : ايمن . موقعى كه فرق متنى گروه كلماتيكه پهلوى هم قرار دارند داده مىشود پس از تعيين متن ، بالاى نخستين كلمهء اين گروه ستاره و بالاى آخرين كلمه آن نمره گذاشته شده است . مثلا : فرق متنى عبارت « . . . * و حضرت شريفه را 3 . . . » در زيرنويس صفحه بدين ترتيب داده شده است : * 3 - پ ج : و بندگى حضرت را ، ت : و حضرت شريف را