محمد بن هندوشاه نخجوانى

ديباچه 20

دستور الكاتب في تعيين المراتب ( فارسى )

و بدلخواه ترتيب‌دهنده قيد ميگردد . به نظر ما متنى كه با چنين روشى تهيه شده باشد نميتواند تقاضاهاى علمى محقق را كاملا برآورده سازد زيرا محقق بايد تصور كاملى درباره ارزش علمى و وضع هريك از دستنويسهاى جداگانه و همچنين درباره تفاوتهاى بين دستنويسها ( واريانتها ) داشته باشد . قيد كردن بعضى از واريانتهاى ملاحظه شده بىترديد تاثير قابل ملاحظه‌اى روى كيفيت متن تهيه‌شده خواهد داشت . [ روش ما در ترتيب متون علمى - انتقادى ] درباره روش ما در ترتيب متون علمى - انتقادى كه طبق آن متن « دستور الكاتب » نيز تهيه شده است بايد متذكر شد كه از طريق مقايسه و تطبيق متون قديمى و دستنويسهاى با كيفيت متن اين اثر معين گرديد . لازم ميآمد به توضيح و درستى تعيين واژه‌ها و اصطلاحات كه در متن برخورد ميشد و اغلب توسط رونويس‌كنندگان تعريف شده بود توجه شود . پس از تعيين متن با حداكثر ممكن نزديكى باصل آن ، ما اختلاف قرائتهاى تمام واريانتهائيكه در دستنويسهاى مورد استفاده برخورد ميشد باستثناى عده قليلى كلمات اشكارا تحريف شده كه معناى متن را تغيير نميدادند ، مانند « و » عطف قيد كرديم . ضمنا انقياد تمام واريانتها به همان شكلى انجام شد كه در دستنويسها ديده شده بود . به نظر ما چنين اصول تهيه متن علمى - انتقادى امكان ميدهد : اولا - براساس كيفيت دستنويسها ، شباهت و ارزش علمى آنها ، دستنويسها را به چندين دسته تقسيم كرد . چنين دسته‌بندى اساسا در صورتى امكان‌پذير است كه واريانت‌هاى نسخ خطى كاملا قيد گردد . ثانيا - درباره وضعيت و مشخصات و ارزش علمى هريك از دستنويسها بطور