منصوره اتحاديه و سعيد روحى

44

در محضر شيخ فضل الله نورى ، اسناد حقوقى عهد ناصرى ( فارسى )

در اوايل 1305 ه ق نوشت كه در قلهك ، باغى با خانه‌اى خوب كه در حدود 800 تومان قيمت دارد ، براى مدت بهار و تابستان به بهاى 40 تا 50 تومان مىتوان به خارجى اجاره داد . از قطعهء ديگرى نيز نوشت كه به على اكبر بيك غلام سفارت تعلق داشت و قناتى از آن مىگذشت و نزديك باغ كنت بود . زمينى كه سابقا ذرعى سى شاهى و تا دو هزار بيش‌تر نخريده بود ، ولى اكنون كم‌تر از سه هزار و سه هزار و ده شاهى نمىداد . سپس اضافه مىكند كه : « از اين رقم زمين‌ها چند قطعه سراغ دارم كه ابتياع آن‌ها ضرر ندارد » ، ولى در نهايت معتقد بود اگرچه افزايش قيمت زمين نسبت به بهرهء پول كم‌تر است ، ولى خريد مستغل منافع ديگرى هم دارد . خانهء شيخ على يكى از كارمندان سفارت مقابل در آهنين سفارت قرار داشت و شيخ على 1200 تومان خريده بود و 1500 تومان هم تعميرات كرده بود و ماهى 25 تومان به رئيس راه‌آهن اجاره داده بود مناسب بود كه بخرند . عمارت ديگر هم آن‌جا داشت كه عرصه‌اش 50 ذرع بود و با اعيانى 500 تومان خريده و 1000 تومان هم خرج حمام و آب‌انبار و « اتاق سالن و تبديلات ارسى و پنجره به درهاى فرنگى و غيره و غيره در آنجا خرج كرده و فعلا اجارهء رئيس بانك به ماهى 30 تومان است . قيمت اجارهء آب اين خانه 10 تومان در سال بود و از قنات ميرزا عيسى وزير كه كنار سفارت جارى بود ، مىگرفتند و ماهى دو سه هزار دينار هم به ميرآب مىدادند . ميرزا حسن معتقد بود خانهء اولى براى مستغل بسيار مناسب است و فكر مىكرد راه‌آهن از خيابان ظهير الدوله ( منوچهرى فعلى ) خواهد گذشت . بعد از چندين نامه كه دربارهء چانه زدن با شيخ على نوشت : بالاخره خبر داد كه خانهء دوم را در حضور سيد عبد اللّه معامله كرده‌اند . قيمت خانه 1500 تومان بود ، ولى به خاطر فروش احتمالى در آتيه ، در سند 1800 تومان نوشتند ، اما از بخت بد رئيس بانك فورا خانه را تخليه كرد و ميرزا حسن با مشكل پيدا كردن مستأجر روبه‌رو گرديد . خالى نگه داشتن خانه ايجاد اشكال مىكرد ، چون ممكن بود به آن دست‌برد زده شود . « رشد و توسعهء شهر تهران در دورهء ناصرى 1269 - 1320 ه ق » ، اينجا طهران است ، صص 51 - 27 .