منصوره اتحاديه و سعيد روحى

39

در محضر شيخ فضل الله نورى ، اسناد حقوقى عهد ناصرى ( فارسى )

آن 1 تومان باشد كه از آن وجه ماهى 1 تومان و ده هزار و سالى 2 دست لباس نو و يك دست مستعمل به او بدهند . همين شخص ماه بعد دايهء ديگرى استخدام كرد به نام بىبى كوچك زوجهء عاليقدر طهماسب قلى سنگانى كه اجير شرعى شد به آقا موسى رشتى براى حضانت يك صبيهء رضيعه به مدت 2 سال به 28 تومان از قرار ماهى 2 تومان به انضمام لباس به شروط فوق . يكى از مواردى كه در اين كتابچه ثبت شده است و ديگر رايج نيست ، قرارداد محضرى براى تعيين شرايط حمل نعش به كربلا بود . مورد جالب توجه ديگر قرارداد نوشتن رساله است ، چنانچه ملاحظه مىكنيم جناب آخوند ملا قربانعلى طالقانى اجير شرعى نمود خود را به جناب حاجى سيد صادق كتاب‌فروش براى عمل كتابت پنجاه هزار بيت كتاب از رسائل مرحوم شيخ و غيره كه به خط نسخ از حال الى مدت يكسال به مبلغ 30 تومان وجه ريال قران به موجب كتابت در هر وقتى بدهد . همچنين اجير شرعى شد كربلائى محمد كرمانشاهى از براى كشيدن جلو كجاوهء آقا ميرزا محمد على حكيم‌باشى تا ارض اقدس در 40 روز به مبلغ 100 دينار پول سياه و يك سير نبات و قرار شد حكيم‌باشى خوراك او را هم بدهد . تعدادى از قراردادهاى ثبت شده براى حل دعوا ، انصراف از شكايت و تعدادى نيز خانوادگى است از جمله : در مواردى كه زوج متوفى دو زن داشت بين فرزندان آن دو دعوا بر سر ارث درمىگرفت . مرگ شوهر اغلب براى زنان مسئله آفرين بود ، در صورت فوت مرد ، امكان داشت كه چندين نسل ارث ببرند و اموال تقسيم مىشد ، بنابراين مشكلات بسيارى براى وارث به خصوص اگر زوج چندين زن داشت به وجود مىآورد . قيم بچه‌ها عموما از اعضاى خانوادهء شوهر انتخاب مىشد و وضع بچه‌ها گاه نامعلوم بود . در مواردى انصراف از شكايت ثبت شده است كه جالب توجه است . آقا سيد جواد ولد آقا سيد حسن تبريزى الاصل به مصالحهء جزميه ادعائى را كه داشت بر ميرزا اسماعيل غلام و آقا ميرزا حسين رئيس تمامى دعاوى كه داشت در باب ديه طفل صغير خود با سركار سهام السلطنه به مبلغ 25 تومان وجه [ به ] ريال مأخوذ . بعد اگر ادعائى بكند باطل است . بعضى شكايات بسيار جزئى بود كه به صلح مىانجاميد . مانند مشهدى باقر سرباز و غفار وكيل كه در باب طلب مشهدى يوسف دامغانى كه 2 تومان 6 هزار