آنه مارى شيمل ( مترجم : فرامرز نجد سميعى )
45
در قلمروى خانان مغول ( فارسى )
هر حال بيشتر با حيلهء جنگى تا حملهء علنى ، از برهانپور جلو دكنىها را بگيرد . ايرج شهنواز ، پسرش ، نيز فعال و موفق در آن جمع بود . ( 2 ) از يكى از تصاوير تمثيلى كه مدتها باب روز بودند ، مىتوان دريافت كه جهانگير تا چه حد از اين فرماندهء سپاه سياهپوست متنفر بوده است ؛ تصوير ، او را در شكوهى ملكوتى و احاطه شده به وسيلهء فرشتگان كوچك نشان مىدهد كه با يك تير و كمان به سر قطع شدهء ملك امبر تير پرتاب مىكند . . . ( 3 ) آتش تشنجهاى اطراف قندهار نيز همواره مجددا زبانه مىكشيد . جهانگير سعى داشت كه مناسبات خوبى با ايران داشته باشد و در سال 1511 يك هيئت نمايندگى بلند پايه را نزد برادرش شاه عباس فرستاد تا هدايايى ببرند . از آنجا كه او بيشنداس « 1 » نقاش ، برادرزادهء نانهاى « 2 » نقاش را همراه با هيئت نمايندگى اعزام كرده بود ، تصاوير زيادى از فرمانرواى صفوى يافت مىشود كه - باز هم در روى يك تصوير تمثيلى دو نفره - در هالهاى از نور جلال و شكوه جهانگير ، به وسيلهء فرمانرواى مغول در آغوش گرفته و تقريبا در حد خفگى فشرده شده است . ( 4 ) جهانگير به همهچيز علاقهمند بود ؛ او با معلوماتترين دوستدار هنر بود كه مىشد تصور كرد ، و خاطرات او به سبب مشاهدات دقيقش از گلها و طاووسهاى سرزمين ( به ويژه كشمير ) ارزش زيادى براى خواندن داشت - هرچه كه نظرش را جلب مىكرد ، توسط نقاش دربار ثبت مىشد ( گرفته از گياهان نادر تا برخوردهاى فرمانروا با صوفيان و بيش از همه جوكىهايى مثل گوسين جادروپ ) . « 3 » اينكه جهانگير مىتوانست بدون آنكه زياد دلواپس حكومت باشد ، بزرگترين تجملات را داشته باشد و تقريبا فقط به هنر و علوم طبيعى بپردازد ، فقط به لطف همسرش نور جهان بود . او دختر ميرزا غياث بيك « 4 » يكى از منصبداران « 5 » ايرانى بود كه بعدا به عنوان اعتماد الدوله ، تقريبا قدرتى نامحدود داشت ؛ آصف خان برادر نور جهان ، مرد قدرتمند شهر شد . مهر النسأ ( خورشيد زنان ) ، با يكى از افسران جهانگير ازدواج كرده بود كه در وضعيتى نامعلوم در بنگال با تير زده و كشته شد . جهانگير هنگام ازدواج با او در سال 1611 ، به او عنوان نور محل ( روشنى قصر ) را داد كه بعدا به نور جهان ارتقا يافت . اين زن باهوش ورزشكار و ماهر كه حتى به نام خودش سكه ضرب كرد ، با پدر و برادرش قدرت هدايتكنندهء اصلى بودند . همانگونه كه صالح كنبوه « 6 » مىنويسد :
--> ( 1 ) . Bishndas . ( 2 ) . Nanha . ( 3 ) . GosinJadrup . ( 4 ) . MirzaGhiyathBeg . ( 5 ) . mansabdar . ( 6 ) . SalihKanboh .