محمد يوسف واله قزوينى اصفهانى

پيشگفتار 7

خلد برين ( فارسى )

رقبات موقوفه و مصارف آن توضيح مقدماتى شادروان دكتر محمود افشار در سالهاى 1337 تا 1341 بخش اعظم دارائى خود را بطورى كه در وقفنامه‌هاى پنجگانه نوشته است وقف كرد و چون يكى از هدفهاى اساسى او انتشار كتابهايى به منظور تحكيم وحدت ملى و تعميم زبان فارسى بود مجموعهء انتشارات ادبى و تاريخى را به وجود آورد . واقف در سال 1352 به ملاحظهء وحدت منظورى كه ميان كارهاى دانشگاه تهران و نيات خود ديد قسمتى از رقبات موقوفات را به دانشگاه تهران سپرد تا آن مقدار از مقاصد مندرج در وقفنامه‌ها كه با كارهاى دانشگاهى متناسب است برآورده شود . قسمتى از اين رقبات ( باغ و ساختمان ) به مؤسسهء لغت‌نامهء دهخدا اختصاص يافت زيرا كارهاى آن مؤسسه با مفاد مادهء 37 وقفنامه منطبق است . قسمتى ديگر به مؤسسهء باستانشناسى دانشگاه سپرده شده ، زيرا پژوهش در مسائل تاريخى ايران يكى از منظورهاى واقف ( مادهء 25 ) است . اين هر دو مؤسسه در حال حاضر در باغ موقوفات ( باغ فردوس شميران ) مستقرند و از آن رقبات به رايگان استفاده مىكنند . جز اين ، محل كتابخانه‌اى كه در مادهء 39 پيش‌بينى شده است با كتابهاى موجود در آن به اختيار دانشگاه تهران گذاشته شد كه محققان در رشته‌هاى تاريخى از آن استفاده كنند . وضع سى و دو رقبهء موقوفات و چگونگى استفاده از هر يك از آنها در حال حاضر به شرح زير است : الف - در باغ فردوس شميران 1 - ساختمان و باغى كه براى بهبودستان پيش‌بينى شده بود ( مادهء 35 ) ، واقف در سال 1352 آن را با قرارداد براى استفادهء رايگان سازمان لغتنامهء دهخدا به دانشگاه تهران سپرده است . در سال 1369 شوراى توليت موافقت كرد كه قسمتى ديگر از باغ به دانشگاه سپرده شود تا با تخريب بناى كهنه ، ساختمان جديدى براى مؤسسهء لغتنامهء دهخدا و مركز بين المللى آموزش زبان فارسى به سرمايهء مشترك دانشگاه تهران و موقوفه ايجاد شود . 2 - ساختمان و باغ ( مادهء ششم وقفنامهء چهارم ) كه براى مدرسهء ملى علوم اجتماعى و آكادمى ملى زبان و كتابخانه پيش‌بينى شده بود براى استفادهء مؤسسهء باستانشناسى و داير نگاه‌داشتن كتابخانه به رايگان به دانشگاه تهران سپرده است . محل كتابخانه ( طبقهء اول همين ساختمان ) بر اساس قرارداد منعقد شده با دانشگاه تهران مورد استفادهء كتابخانهء مؤسسه است . 3 - ساختمان بزرگ مشتمل بر دوازده دستگاه آپارتمان مسكونى و چهار باب مغازه : درآمد حاصل از اجاره دادن آنها به مصارف مشخص شده ( مواد 13 تا 28 ) در وقفنامه مىرسد . 4 - ساختمان « متولىخانه » : همسر واقف در آن سكونت دارند . 5 - ساختمان « توليت‌خانه » : طبق موافقت‌نامهء واقف در اختيار دفتر مجلهء آينده قرار گرفته و اكنون يك طبقهء آن دفتر موقوفه است . 6 - دو باب دكان در ساختمان كتابخانه براى اجاره دادن . مساحت عرصهء رقبات واقع در باغ فردوس تجريش جمعا 10239 متر است . 7 - هجده شماره تلفن ( يك شماره در دفتر موقوفات ، يك شماره در دفتر مجلهء آينده ، دو شماره در متولى خانه ، دو شماره در مؤسسهء باستانشناسى ، دو شماره در مؤسسهء لغت‌نامه و بقيه در آپارتمانهاى اجاره‌اى مورد استفاده است ) . 8 - پنج ساعت و پنجاه و سه دقيقه از مجرى المياه قنات باغ فردوس : به مصرف آبيارى باغ مىرسد . ب - در خيابان آفريقا ( جردن ) نزديك تقاطع ميرداماد و جردن 1 - سه قطعه زمين متصل بهم بمساحت 5885 متر : طبق موافقت قبلى و تأييد شوراى توليت براى ايجاد ساختمان دبستان اختصاص يافت و به وزارت آموزش و پرورش به اجاره واگذار شد و اينك دبستان دكتر محمود افشار در آن داير است .