محمد يوسف واله قزوينى اصفهانى
313
خلد برين ( فارسى )
ديگران بهتر نوشت و بعد از آن على بن بواع به اختراع محقق و ريحان پرداخته خواجه ياقوت غلام مستعصم عباسى خطوط سبعه را مكمل ساخت و شش تن از شاگردان وى ، علم امتياز در اين فن افراخته خود را به استادى مشهور جهان ساختند : اول شيخزادهء سهروردى كه در بغداد مىبود . دويم : ارغون كابلى كه مولدش عراق عجم و مسكنش بغداد بود . سيوم : محمد صوفى . چهارم : مباركشاه زرين قلم كه در خدمت سلطان اويس به سر مىبرد . پنجم : نصر الله طبيب كه طريق ملازمت سلطان احمد جلاير مىسپرد . ششم : استاد يوسف مشهدى كه در تبريز توطن اختيار نموده صيرفى از جملهء شاگردان او بود . اما جمعى ديگر از خوشنويسان كه سرآمد ادوار و زمان بودهاند يكى حاجى محمد بنددوز شاگرد صيرفى است . ديگر ملا عبد الله طباخ كه در خراسان مىبود و عبد الحق سبزوارى از شاگردان او است . ديگر خواجه مير على تبريزى كه واضع خط نستعليق است . ديگر مولانا جعفر كه مولانا عبد الله ولد ملا سلطانعلى شاگرد او است . همچنين مولانا اظهر و سلطان محمد خندان و سلطان محمد نور و سلطان محمد ابريشمى و زين الدين محمود از خوشنويسان عراق و خراسان بودهاند . و چون مولانا مير على در حسن خط ، قلم قط كرد رقم نسخ بر خطوط ديگران كشيد . خدمتش در اوايل جوانى در پيش زين الدين محمود مشق مىنمود و چون خط را به مرتبهء كمال رسانيد با مولانا سلطانعلى از در همكارى و برابرى برآمد و چون شاگردان ملا - سلطانعلى دعوى وى را بر زيادهسرى حمل مىنمودند جناب مولوى نوبتى سه قطعه از خطوط مولانا سلطانعلى گرفته نقل نمود و اصل و نقل را با يكديگر به نظر مولانا رسانيده مولانا ندانست كه خط او كدام است و بعد از تأمل بسيار ، خطوط ملا مير على را برداشت . از جملهء شاگردان ملا مير على ، خواجه محمود سياوشانى است كه در حينى كه از وى رنجيده بود به نظم اين قطعه دلى خالى نموده . نظم : خواجه محمود اگرچه يك چندى * بود شاگرد اين فقير حقير