قاضى احمد بن شرف الدين الحسين الحسينى القمى

پيشگفتار 15

خلاصة التواريخ ( فارسى )

يك اشتباه مىباشد « 1 » . گلستان هنر اثرى است هنرى در شرح حال خوش‌نويسان و نقاشان با دو تحرير ، يكى در اواخر 1004 و ديگرى 1015 مشتمل بر يك مقدمه در باب آفرينش قلم و كتابت و سه فصل در شرح حال خطاطان و نقاشان و يك خاتمه در باب جدول و تذهيب و رنگهاى الوان و لوازم كتابخانه و مانند آن . نسخه‌هايى از اين اثر نفيس كه تاكنون بدست آمده عبارتند از : اول نسخهء ارزندهء مسكو كه ترجمهء انگليسى آن با مقدمهء زاخودر در واشنگتن سال 1959 ميلادى به چاپ رسيده است . اين نسخه به خط نستعليق سده 11 و با هشت تصوير مزين گرديده است . دوم نسخه خانم كلارا سيسيل ادواردز خاورشناس بريتانيايى به خط نستعليق خوش و داراى جدول و هشت تصوير زيبا . سوم و چهارم دو نسخهء در كتابخانهء نوّاب سالار جنگ بهادر در حيدرآباد به خط نستعليق و بدون تصوير . پنجم نسخهء حاج حسين آقاى نخجوانى در تبريز كه آقاى سهيلى خوانسارى بر اساس همين نسخه كتاب گلستان هنر را چاپ و منتشر ساخته است ششم نسخهء دانشگاه تهران به شماره 2 / 4283 كه استاد شادروان محمد تقى دانش‌پژوه آن را معرفى كرده است « 2 » . از گلستان هنر نسخه‌هاى ديگرى نيز در دست است كه از روى نسخه‌هاى نخجوانى و سالار جنگ نوشته شده و عبارتند از نسخهء دكتر مهدى بيانى كه از روى نسخهء نخجوانى رونويس شده . دوم نسخهء آقاى گلچين معانى كه گويا از روى نسخهء بيانى نوشته شده است . سوم نسخهء زهرا داعىزاده كه رونويسى از روى نسخهء سالار جنگ است چهارم نسخهء ماشين شده عباس اقبال آشتيانى كه براى مينورسكى به لندن فرستاده بود و ظاهرا از روى نسخهء نخجوانى نوشته شده است « 3 » . منتخب الوزراء - اين كتاب اثرى است ناتمام مربوط به بقاياى كتابخانهء دولتى پروس در توبينگن كه عكس آن به شماره 53 - 3752 در كتابخانهء مركزى دانشگاه موجود است . اين

--> ( 1 ) - محمد تقى دانش‌پژوه رنگ‌سازى در كاغذ . مجله هنر و مردم 181 : 16 - 35 و اشاره به تاريخ تذكره‌هاى فارسى 2 : 141 و 727 و 828 - ديباچهء فارسى گلستان هنر ص 60 - مقالهء آقاى سيد حسين مدرسى طباطبايى در بررسيهاى تاريخى 57 : 86 . ( 2 ) - هنر و مردم ، رنگسازى در كاغذ 181 : 16 . ( 3 ) - بنگريد به فهرست مجلس سنا و نشريه كتابخانه مركزى دانشگاه تهران زير نظر محمد تقى دانش‌پژوه و ايرج افشار 6 : 543 - هنر و مردم 181 : 16 - 35 - تاريخ تذكره‌هاى فارسى 2 : 708 و 732 - نامه آستان قدس 36 : 116 - 127 - مقدمهء گلستان هنر چاپ تهران - فهرست منزوى 3 : 1916 .