قاضى احمد بن شرف الدين الحسين الحسينى القمى
پيشگفتار 11
خلاصة التواريخ ( فارسى )
تهماسب به حكومت هرات منصوب شد ، شرف الدين به سمت منشى او تعيين گرديد و بعد از آن در زمان وزارت احمد بيگ نور كمال شغل « انشاى ممالك ديوان اعلى » به او تفويض شد و مدت سه سال به آن خدمت اشتغال داشت و پانزده سال نيز « وزير و منشى » قاضى جهان سيفى حسنى قزوينى از وزراى مشهور شاه تهماسب بود . سپس به عنوان « مميز كل اعراب و اخلاج ممالك محروسه » مشغول كار شد و در دوران حكومت اسمعيل ميرزا و شاهقلى سلطان استاجلو در چخورسعد ، به « وزارت سركار خاصه شريفه » تعيين گرديد « 1 » در سال 964 قمرى كه شاه تهماسب ابراهيم ميرزا برادرزاده خود را به حكومت مشهد فرستاد ، امور وزارت و ريش سفيدى دستگاه حكومت او را با جميع مهمات امور ملكى و مالى به عهدهء مير منشى قرار داد « 2 » . مير منشى تا سال 969 با صحت و امانت در وزارت ميرزا باقى ماند و در اين سال به اغواى معصوم بيگ صفوى از بزرگان دودمان صفويه و يكى از كارگزاران حكومت از وزارت معزول شده بار ديگر به قزوين منتقل گرديد « 3 » . در سال 974 پس از مرگ سليمان قانونى سلطان عثمانى و جانشينى سلطان سليم ، شاه تهماسب تصميم گرفت نامهء مفصلى مشعر بر تعزيت و تهنيت به سلطان سليم بنويسد و گروهى از عمال و مقربان و فضلا و شعرا را واداشت تا در تهيهء اين نامه شركت كنند « 4 » . مير منشى و پسرش قاضى احمد نيز در اين مجمع شركت كردند و بخش مهمى از اين نامه به وسيله ايشان تنظيم گرديد « 5 » . مير منشى در سن 72 سالگى در شب جمعه 7 ذى قعدة الحرام سال 990 در حضرت عبد العظيم ( ع ) وفات يافته و در آستانه به خاك سپرده شد « 6 » . او مردى دوستدار دانش و باذوق و هنرمند و در فن خوشنويسى استاد بوده است . و مدتها نزد مولانا حيدر قمى و مولانا درويش تعليم خط مىگرفته و در نسخ و شكسته و نستعليق به استادى رسيده است . در انشاى فارسى و تركى كمنظير بوده و در كسب علوم بعد از اتمام مقدمات صرف و نحو و منطق نزد مولانا سلطان محمد صدقى استرآبادى از مشاهير علما و شعراى عهد خويش در كاشان ، مدتها نيز شاگردى مير غياث الدين منصور دشتكى شيرازى مىكرده و رياضى و هيأت را نزد وى آموخته است « 7 » و سيد حسن بن السيد جعفر العاملى الكركى استاد وى بوده است « 8 » . قاضى
--> ( 1 ) - گلستان هنر به اهتمام احمد سهيلى خوانسارى از انتشارات بنياد فرهنگ سال 1352 ص 34 - 35 . ( 2 ) - خلاصة التواريخ : 281 ( 3 ) - همان اثر : 324 ( 4 ) - همان اثر : 341 ( 5 ) - همان اثر : 354 ( 6 ) - همان اثر : 546 ( 7 ) - گلستان هنر : 35 - 36 ( 8 ) - خلاصة التواريخ : 51