حسين قلى خان نظام السلطنه مافى

608

خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )

خواسته است . 1320 قمرى صورت سياهه‌اى كه توسط معز السلطان به مسيو نوز داده‌ام : « قبل از حكومت من در بنادر ، بندرعباس اسكله نداشت ؛ به تجار خسارت زياد وارد مىآمد و اغلب بارهاشان وصلت به كشتى « ميل » و ساير كشتىها نمىداد . من در آنجا ايجاد اسكله كردم و از تجار عدلى يك شاهى حق اسكله مىگرفتم . تا حكومت با خودمان بود ، اين حق را تجار مىدادند . بعد كه با قوام الملك و احمد خان شد ، گويا آن‌ها گرفته‌اند . حالا اگر مخل عمل گمرك شما نيست و ضررى به شما وارد نمىآورد ، من حكم از حضرت صدارت صادر كنم كه حق اسكلهء مرا بدهد . خود تجار ، هم به نبودن اسكله در سابق تصديق دارند و هم به ايجاد كردن من و هم به رضاى خود عدلى يك شاهى حق اسكله دادن . قرار شد كه من بنويسم شما از تجار آنجا تصديق در اين فقرات بگيريد و بنويسيد كه ايجاد اين اسكله ، در اعتبار و فوايد تجارت عباسى افزوده است . آن وقت ، ادارهء گمرك هم امضاء بكند . البته در اين باب غفلت نكنيد . تا خودتان آنجا هستيد ، تجار تصديق را بدهند . مخصوصا ، مىپرسيد كه خارجه در اين باب ، سابق چه مىكردند . جواب دادم كه تا ما بوديم ، ابدا تجار خارجه در عباسى و لنگه تجارت نداشتند ؛ حالا ديگر نمىدانم كه ديگر تجارتى دارند يا نه . » شنبه 5 محرم 1321 قمرى هو فرزند جان كاغذ 14 ذيحجه و تلگراف رمز و غير رمز همه رسيده است . جواب تقريرى و حدثى هريك ، قبل از وقت نوشته شده است . اينك كه روز پنجم است ، تحريرا آن مطالب را مىنويسم ؛ با اين‌كه اين‌گونه مطالب را به خط خود نوشتن صحيح نيست . اجلال « 63 » ، زنجموره « 64 » را ملاقات كرد ؛ جواب‌هايى كه گفته ، از فحش به مراتب بدتر است . خداوند دست و زبان و قلم مرا از تلافى كوتاه كرده است ؛ ولى شما در نظر

--> - به نوز و بلژيكىهاى ديگر سپرده شد و حتى نوز سمت وزير داشت و اين تسلط نه تنها باعث برانگيختن حس حسادت بود ، بلكه مانع اصلاحات و پيشرفت بود . ثالثا ، دربارهء درستكارى آن‌ها شك ايجاد شده بود و حتى قبل از اينكه عكس نوز در لباس روحانيت ، بهانه‌اى براى برانگيختن مردم شود ، رفتار پرتكبر او باعث انزجار مردم شده بود . ( 63 ) - منظور اجلال نظام است . ( 64 ) - منظور مهدى خان وزير همايون است .