سعايت كسى . علاء الملك و ناصر الملك و نصر السلطنه ، كار عداوت را با اتابك به جائى رساندند كه بالاتر از آن متصور نيست . نصر السلطنه در صدارت با اين اقتدار او ، 3 سال و بلكه 4 به اين پيشرفت در گيلان حكومت كرد . ناصر الملك هم سه سال است در كردستان مقتدر و راحت حكومت مىكند . علاء الملك هم دو سال است كرمان را مىخورد . اين مردم نه در دوستى و منفعت مختارند و نه در دشمنى و ضرر . فايده‌اى كه از پول و ملك مىرسد ، من جانب الله است . بر سر هر لقمه به نوشته عيان * كين بود رزق فلان بن فلان « 52 » پيوست در باب چادر نوشته بوديد . از آنچه فرستاده‌ايد ممنون هستم ، اعم از اين‌كه دير برسد يا زود ، يا خوب برسد يا در عرض راه ، مكارى بىانصاف معيوب و ناقص كند . ولى كليهء كار من از چادر و استعمال ادوات گذشته است . خداوند به شما فرصت بدهد . ولى زنهار چادر بىديرك چهار ميخ را اگر مفت هم بدهند ، نخريد كه قدر يك صفحه معايب او را تجربه كرده‌ام . در اين سفر باز دو كرور قرض كردند . انگليس‌ها هم از كار بوئرها « 53 » آسوده شدند ، و در سمت جنوب ، معامله و پلتيك خود را محفوظ نگه مىدارند . شنبه 15 رجب 1320 قمرى « 54 » هو فرزند جان با هر پست شما را از حال خودم بىخبر نگذاشتم . فردا كه يكشنبه 16 است از اينجا به يوزباشى چاى مىروم ، براى استقبال . كاغذهاى پست را

--> ( 52 ) - كذا . شعريست از مولوى . صورت صحيح آن ، عبارتست از : بر سر هر لقمه به نوشته عيان * كز فلان ابن فلان ابن فلان ( 53 ) - انگليس در سال‌هاى 1952 - 1899 ميلادى برابر 1320 - 1317 هجرى قمرى در جنوب آفريقا با بوئرها در جنگ بود . بوئرها در اصل هلندىهائى بودند كه در قرن 17 ميلادى به جنوب آفريقا مهاجرت كرده بودند . انگليس‌ها يك قرن بعد به اين منطقه آمدند . بوئرها در مقابل پيشروى انگليس‌ها به داخل اين سرزمين عقب‌نشينى كردند و در ترانسوال اعلام استقلال نمودند . كشف طلا و الماس و مسائل حكومتى بين بوئرها و انلگيس‌ها بالاخره منجر به جنگ شد و مدت سه سال انگليس درگير اين نبرد بود تا آن‌كه پس از شكست بوئرها ، جنوب آفريقا را تحت سلطهء خود درآورد . به واسطهء اين جنگ تا مدتى انگليس‌ها كمتر به ايران توجه داشتند و روس‌ها از اين موقعيت سود جسته و سعى در بسط نفوذ خود نمودند . همان‌طور كه بعدها در خلال جنگ روس و ژاپن ، انگليس‌ها به جبران گذشته پرداختند و نفوذى آن‌چنان بهم رسانيدند . ( 54 ) - اين نامه از قزوين به بندر بوشهر ارسال گشته است .