پنج‌شنبه 24 ربيع الاخر 1325 قمرى « 19 » هو فرزند مكرم از مقدمات كار فارس و ترتيبى كه پيش آمد كاملا مستحضر و مطلع هستيد . پريروز عصر كه سه‌شنبه بود ، خبر رسمى و تلگراف ايالت فارس رسيد كه به چاپارى حركت كرده مىروم و شاهزاده تشريف مىآورند اصفهان . ديروز عصر هم از تهران امر و مقرر شده بود كه خود من بروم تلگرافخانه ، حضورى با حضرات آقايان و متحصنين تلگرافخانه مذاكره و سئوال و جواب بكنم « 20 » . تا ديروز عصر اين مسئله در اصفهان رسمى نشده بود و خيال خودم اين بود كه تا ورود فرزندى ميراز حسين خان ، اين حرف در پرده باشد ؛ اگرچه از ممتنعات است و شيوع آن از مسلمات و در بازار اصفهان ديروز اين مطلب شيوع داشت ، ولى ديگر سئوال و جواب حضورى ديروز عصر تلگرافخانه كه تا ساعت سه از شب گذشته طول كشيد ، كار را به كلى برملا كرد . ديگر خود من حالا كه صبح پنج‌شنبه 24 است ، ناچار مطلب را برملا كردم . عجالتا هيچ معطلى در حركت نيست ، جز ورود فرزندى كه انشاء الله تعالى او را با يك عده سوار صحيح درستى كه مطمئن باشيد ، شما و نورچشمى معين همايون روانه كنيد بيايند در اصفهان فرزندى را برسانند ، بعد مراجعت نمايند . من هم بايد اين سفر جلوتر از فرزندى حركت كنم و به چاپارى هم بروم ؛ نمىتوانم با اين وضع انقلابى كه در فارس و مخصوصا شهر شيراز است ، حركت خودم را عقب بياندازم . هرقدر زودتر ممكن باشد فرزندى را به من برسانيد كه هر ساعت معطلى من در اصفهان ، معايب شديد دارد و صلاح نيست . قوام الملك هم در باغ دلگشاست و جناب امام و آقا سيد محمد خان و چند نفر از علما هم آنجا هستند . امام جمعه هم از ترس اينكه مبادا به او بىحرمتى بكنند ، جرأت آمدن حضورى تلگرافخانه را ندارد . عدهء حضرات آقايان هم ، جناب آقا ميرزا ابراهيم حجت الاسلام و جمعى هستند كه از هر جهت غلبه بر آن طرف دارد . ديشب صريحا گفتند تا قوام الملك حركت نكند ، من و آقايان از تلگرافخانه نمىرويم و دكاكين هم باز نخواهد شد . من هم تلگرافا به قوام الملك با كمال سختى فهماندم كه بايد فورى و معجل حركت كرده و از خاك فارس خارج شود . نصر الدوله هم رو به اين طرف حركت كرده است و به چاپارى مىآيد ؛ اعتقادم اين است ، امروز وارد اصفهان خواهد شد . در هر حال ، اين اطلاعات اجمالى است ، البته بعد هم مفصل به شما خواهم نوشت . بعد از حركت از اصفهان هم وسيلهء رسيدن نوشتجات شما به من و نوشتجات من به شما ، خيلى صعب خواهد شد و نمىدانم ترتيب وصول اخبار را چگونه خواهيد داد . قزاق‌هائى هم كه به بروجرد رفته و معاودت كرده بودند ، صاحب‌منصب ده تومان و قزاق نفرى پنج تومان انعام دادم ،

--> ( 19 ) - از اصفهان به ده‌كرد . ( 20 ) - مقصود متحصنين تلگرافخانهء شيراز است كه تقاضاى بيرون كردن قوام الملك و خانواده‌اش را از فارس داشتند . جهت اطلاع به كتاب ذيل رجوع كنيد : Pierre Oberling . The Qashqal Nomad of Fars . Mouton , 1974 , P : 78 - 81 .