حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
729
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
شخص شما آمدم و مىدانستم كه عمر من وفاى به دورهء سلطنت شما نمىكند ، ولى براى خانوادهام خواستم رشتهء نوكرى شخص شما قطع نشود . على الظاهر مسودهاى براى تلگراف رمز به معتمد بقايا كرد كه نظام السلطنه به واسطهء حركت دادن عيال و كارهاى شخصى ، امسال نمىتواند به مكه برود . از اين دو كار ، يكى را مشير الدوله اختيار كند ؛ يا بيايد در تهران در خانهء خودش بماند ، چنان كه چهار سال بيكار بود و ضررش به كسى نرسيد ، يا او را بفرستيد به خراسان و آصف الدوله بيايد آذربايجان . تلگراف را داد بنان السلطنه رمز كند . من برخاستم آمدم منزل . اگرچه بنان السلطنه گفت من شب رمز كردم و مخابره شد ، ولى من باور نمىكنم . در هر صورت تا فردا معلوم خواهد شد كه صدق بوده است يا كذب . على الحساب من همه كارهايم را ديدهام و ملزومات حاضر است . روز هفده انشاء الله راه مىافتم و خيال مكه ندارم . بر فرض اگر ديدم دولت اصرار در خارج شدن از خاك ايران را دارد ، مىروم دو سه ماهى در تفليس مىمانم ، بعد مراجعت مىكنم . به علت آنكه اگر بخواهم به فرنگ بروم ، به قدر خرج مكه خرج مىكنم و نتيجهاى هم ندارد . در هرصورت ، روز شانزده تلگراف من به شما خواهد رسيد . الان كه حسابم را با اسكوئى مفروغ كردم ، پانزده هزار و چهار تومان طلب اسكوئى است . اين هم حاصل سفر آذربايجان ؛ باز جاى شكرش باقى است . كارى كه شما بايد بكنيد وصول و ايصال مال الاجارهء املاك و مستغلات عربستان و حقوق ديوانى خودم و عباس و اسمعيل برادرش كه از لوىئيل باقى است . امساله را كه يونتئيل است ، مىدانم به مصرف تعمير سوختهها مىرسد . در دايرهء قسمت اوضاع چنين باشد ؛ ابدا از اين جهات دلتنگى ندارم . شما على الحساب كار حسينآباد را منظم كنيد ، ولى در نبودن خودتان مستأجر يا مباشرى لازم است كه حيدر و سگوندها خراب نكنند . كار مجلس ملى و مشروطه صورت نخواهد گرفت ؛ و ديگر امكان ندارد كار دولت با اين مردم ، نظم بگيرد . وانگهى دولتى كه اصل قرضش 68 كرور باشد و سه كرور كسر بودجهء جمع و خرجش باشد ، فاتحهء اين دولت خوانده شده است . بايد فكرى به روزگار آتيهء خودتان بكنيد .