حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
684
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
حالا هم در كار است كه آصف الدوله را هم خراسانى بكند ؛ تا چه شود . اينجا است كه معلوم مىشود به جد و جهد كارى از پيش نمىرود . بارى علاء الدوله فارسى ، فرمانفرما كرمانشاهان ، عين الدوله عربستان و لرستان - اگرچه هنوز راضى نشده است - ، قم و كاشان هم به دو پسرهاى كوچك شاه شهيد ، مازندران موثق الدوله ناظر ، ملاير و تويسركان نير الممالك پيشخدمت ؛ تا هذه الساعه اين اشكال پيش آمده است كه عرض نمود . وزير افخم گاهى به تمارض ، گاهى دربخانه مىرود . تمام خيالش نشستن بر مسند وزارت ماليه است ؛ تا چه پيشرفت بكند . اگر عين الدوله رفت ، از قرارى كه حدس مىزنند ، حكومت تهران و خالصه با شعاع السلطنه خواهد شد . حقيقت ، جا دارد فكر انسان به جهت حضرت اشرف آقا روحى فداه بسوزد . بر پدر اين زمانه لعنت ! علاء الدوله حاكم فارس ، نظام السلطنه بىكار . حالا نمىدانم خصوصيت حضرت اجل عالى با علاء الدوله تا چه حد است ؛ اگرچه به گمان علاء الدوله هرچه باشد ، از شعاع السلطنه بهتر باشد . بههرحال آنچه خير است ، خداوند انشاء الله پيش بياورد . پيوست اول قوام الدوله ده هزار تومان پول حاضر كرده است ، فرستاده بود نزد حاجى محمد اسمعيل كه اين ده هزار تومان را بگيريد . حاجى جواب داده بود كه سه ماه به رأس موعد مانده است ، شما بايد در رأس موعد تمام تنخواه را بدهيد . حالا اگر اين ده هزار تومان را امانت بسپاريد ، چه ضرر دارد ؟ و الا من از بابت 25 هزار تومان ، حالا قبول نمىكنم . جواب درستى داده است و محض اطلاع خاطر مبارك ، تلگراف انگليسى عرض نمود . پيوست دوم حقيقت ، اين وزير خارجه از فراموشى هنگامه مىكند . با اينكه در تلگراف رمز تصريح فرمودهايد سيصد تومان تفاوت عمل حيات داود و خارك را چندين مرتبه حضورا مذاكره شده است ، باز تلگرافا از حضرت اجل عالى سئوال كرده است . نمىدانم باطنا خيالى دارد كه به اين دستاويزها اسباب معطلى فراهم بنمايد ، يا آنكه واقعا فراموش مىنمايد . در كمال عجله تلگراف انگليسى عرض كردم كه جواب را در سيصد بفرمائيد ؛ ديگر نمىدانم قبل از جواب فرمودن برسد يا بعد . اين مسئله را خاطر مبارك مسبوق باشد كه شخص مشير الدوله يك محبت مفرطى به علاء الدوله دارد و خواست خداوند بود كه قبل از تغيير فارس ، كار بوشهر به حمد الله گذشت . از قرارى كه معين التجار اظهار داشت ، بىخيال هم نبوده است . به حمد الله پيشرفت نكرده است . تلگرافى كه به معين التجار فرموده بوديد ، جناب مشير الدوله فورى جواب داد كه ابدا دخالت در كار