مردم را از بابت امساله حواله داده بود . بارى بعد از گفتگوى بسيار ، قرار داده بود كه سعيد الدوله و مشير دفتر به حسابش برسند . ملاحظه كردم كه با آن همه خصوصيت و مهربانى نسبت به آقا ميرزا محمد حسين ، صحيح نيست ؛ معز الممالك را فرستادم ، قدرى نصيحت كرد . قرار رسيدگى حساب را موقوف كردم ؛ گفتم ، هرچه دلش مىخواهد ، اختلاف حساب را بنويسد ، قرارى براى او بگذارم . ببينم براى سال نو ، چه بازى بيرون مىآورد . هرچه فكر مىكنم ، در كار اين مرد متحيرم كه چه حسابى كرده است . به قدر امكان سعى دارم كه اسباب دلتنگى جناب ميرزا محمد حسين فراهم نشود . دوشنبه 25 ربيع الاول 1318 قمرى هو فرزند مكرم كاغذت رسيد ، بندگان والاحضرت هم منتظر نوشتجات شما است . من هم مطلب مهمى ندارم . اجمالى از پيش‌آمد كار تهران را هم از تلگراف حضورى بدست آوردم . از اخبار فرنگستان « 15 » بگويم ، خبرهاى فرنگستان خلاف است . وكيل الدوله « 16 » لباس رسمى نداشت ، سه روزه مرخصى حاصل كرده بود . وزير همايون « 17 » ، ابو القاسم خان « 18 » را گذاشته بود ، خودش با عجله به پاره‌اى ملاحظات با وكيل الدوله رفته بود . در عكس غيبت آن‌ها ، سردار مكرم « 19 » و ابو القاسم خان ناصر الملك در مقامى خيلى محترم ، زير دست وزير دربار « 20 » بودند . در طرف صدر اعظم « 21 » هم پرنس ملكم « 22 » و امير بهادر « 23 » بودند . از اين عكس معلوم مىشود كه طرد حضرات صحت ندارد . وكيل الدوله هم در مراجعت از پاريس ، عريضه‌اى به خاكپاى مبارك و كاغذى به من نوشته است ، خيلى تردماغ بوده است . تلگرافى هم از پطر ، وزير همايون زده است ، فرستادم بخوان . اينجا هم از پاريس همين اخبار را نوشته بودند ، به عرض هم رساندم ، معلوم شد خلاف است . صدر اعظم هم در پطر ، تلگراف احوالپرسى نوشته بود به من ، من هم احوالپرسى كرده بودم . از كنتركسويل ، شاه يك عكس هم براى من فرستاده است ، اگرچه

--> ( 15 ) - مقصود ، اخبار سفر نخستين مظفر الدين شاه است به فرنگ . اين سفر در 12 ذيحجهء 1317 آغاز و در روز يك‌شنبه دوم شعبان 1318 با ورود مظفر الدين شاه به باغ‌شاه پايان يافت . ( 16 ) - ميرزا اسد الله خان وكيل الملك ، نويسندهء قسمتى از سفرنامهء سفر اول مظفر الدين شاه به فرنگ . ( 17 ) - مهدى خان آجودان مخصوص وزير همايون پسر فرخ خان امين الدوله كاشى ، وزير پست و نويسندهء روزنامهء سفر اول مظفر الدين شاه به فرنگ . ( 18 ) - ابو القاسم خان ناصر الملك . ( 19 ) - سردار مكرم رئيس ملتزمين نظامى شاه در سفر فرنگ . ( 20 ) - ميرزا محمود خان حكيم الملك وزير دربار . ( 21 ) - ميرزا على اصغر خان امين السلطان . ( 22 ) - ميرزا ملكم خان ناظم الدوله . ( 23 ) - على پاشا خان قوللر آقاسى كشيكچى باشى امير بهادر جنگ .