حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
664
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
دوستان و دستهء من همانها هستند كه بودند . علاوه به اين دو نفر ، نصير السلطنه و سعد الدوله و مخبر الدوله هم تازه داخل شدهاند ، ولى نه به گرمى اين چهار نفر . اگر چه به اعتقاد همه شاهزاده محض مصلحت ما را به اين گرمى پذيرفته است و راه مىبرد ، على الحساب به هر اعتقاد كه باشد خوب است . شنبه 6 شوال 1321 قمرى هو فرزند مكرم صبح شنبه است . تا ساعت شش از دسته رفته ، وقت را به صحبت بختيارىها صرف كردهام ؛ حالا فرصتى بدست آمده كه كاغذ بنويسم الحمد الله رفع كسالت از ذات كثير البركات شد . ديروز كه جمعه پنجم بود ، سوار شدند تا اول به باغ شاه و بعد جمشيدآباد كه حالا محل تفرج عمومى است تشريف بردند . از آنجا ناهار را در عشرتآباد صرف كرده آمدند به شهر . اينقدر هست كه رفتن جاجرود ، چهار پنج روز به تعويق افتاد و ضرر كرايهء مكارى به ماها وارد آمد ؛ دور نيست پانزدهم برويم . در باب راپرت مفصل ، انتظار دارم امروز و فردا كه خودم حضرت و الا را ملاقات نمودم ، حضورا بدهم بخوانند و در همان مجلس پس بگيرم كه بدست وزير و سپهسالار نيفتد . كار فرمانفرماى هندوستان هم به خوبى گذشت . همهء سفراى خارجه و دولى كه مأمور در پايتخت داشتيم ، تصديق كردند كه خلاف انتظار و معمول و نزاكت از فرمانفرما شده است . دربار ايران و ايالت فارس هيچيك در تكليف خود قصور نكردهاند ؛ به علت آنكه ، جميع فقرات را سند تحريرى مشير الدوله ابراز كرد . عيب كار اين بوده است كه بعد از آمدن امام مسقط به كشتى دولتى ، خيال فرمانفرما از سبقت منحرف شده است و تصور كرده است در آن تنگى وقت ، لختى كه كرد ، علاء الدوله ناچار مىشود ؛ تلگراف هم دير مىرسد و سبقت خواهد كرد . آن هم كه به واسطهء مساعدت تلگراف نشد . حالا در لندن علاء السلطنه با وزارت خارجهء انگليس مشغول مذاكرات است ؛ تا ديروز تلگرافى كه رسيد ، اين قدر شده است كه وزير امور خارجه به اين لفظ ادا كرده است كه در بوشهر اشتباهى دست داده است كه از فرمانفرما توضيحات او را خواسته . روسها هم خيلى خوشوقت و ممنون شدهاند . در هر صورت مىگذرد و راپرت تلگرافى رمز سابق شما در اين راپرت خالى از نتيجه نيست . چيزى كه هست مشير الدوله روسها را واداشته است كه تغيير اين مرد را به اين زودى تصويب نكنند ؛ تا خواست خدا چه باشد . احضار حكام هم ترديد حاصل كرد . بعضى از عقلا هم از اصل تصديق نداشتند . حتى حاجى آصف و وزير مخصوص هم تكذيب مىكنند . اقبال الدوله و رفقايش هم در نفاق كماكان باقى هستند . در باب نقشهء بنادر و جزاير و فقرهء مخارج و تفاوت تفنگچى ، سرود به ياد مستان دادن است . اگر حالت شاهزاده با ماها اينطور باشد ، در تغيير حكومت فارس ممكن است به آن مضامين كه نوشته بوديد ، جزاير و بنادر جزء شود . حقيقت ، حالا معلوم نيست كه چه پيش مىآيد ؛ اينها مجبور مىشوند كه اتابك را بياورند ، يا منتهى به آمدن امين الدوله