مسائل به چندين قسم مشورت كنند و رأى بخواهند . اول ، دو نفر دو نفر از قبيل وزير افخم و اقبال الدوله ، مشير السلطنه و نظاير آنها ؛ بعد ، مجلسى از ده الى پانزده نفر تشكيل كنند و رأى بخواهند . حالا در تدارك اين كارند . وزير افخم هم قلبا دوست نيست . گمان ندارم كه بتوانند اصلاح بودجه را بكنند . از بابت مساعدهء سال نو ، دو كرور هم از گمرك قرض كرده‌اند . در جبين اين كشتى ، نور رستگارى نيست . معلوم نيست تقدير چيست . به آمدن امين الدوله هم ابدا راضى نمىشوند ، ولى شاه قلبا مايل است . سه‌شنبه 18 رمضان 1321 قمرى هو فرزند مكرم تلگراف انگليسى بعد از مراجعت ترا ترجمه كردم ، به انضمام كاغذى كه قبل از ورود ايالت فارس راپرت تشريفات و تقديمات و استقبال را نوشته بوديد ، فرستادم خدمت حضرت اشرف و الا ؛ اجلال نظام برد . سابق نوشته بودم كه جواب گفته بودند مىخوانم و جواب مىفرستم . بعد از آن هم راپرت مفصل تا ساعت سوارى جهاز شما را در سه ورق معز الممالك نوشته بود ؛ خيلى خوب نوشته بود ، عيبى كه داشت اين بود [ كه ] در آخر ورق سوم نوشته بود اگر اين شخص محترم با شما محبت قلبى دارد ، صفحهء اول را به ملاحظه‌اش برسانيد . من ملاحظه كردم اولا ، صفحهء اول راپرت ناقص بود ؛ ثانيا ، مطلبش منحصر به افساد . هر سه ورق را فرستادم ؛ بعد از خواندن ، شب دوشنبه 17 ، ترجمهء تلگراف را با آن كاغذ به حضور فرستاده بود . جوابى نوشته است ، عينا چون به خط خودشان است فرستادم . ولى بسيار مشوشم كه اين حرامزادهء بدذات نسبت پياده نشدن فرمانفرما « 115 » را تحريك و افساد شما بدهد ؛ چون حرامزادگى او را سالهاست امتحانات كرده‌ام . به‌هرحال كارها منوط به تقدير صرف است و بس . هنوز جواب حضور مبارك تا حالا كه ظهر سه‌شنبه 18 است ، نرسيده است . احتمال مىدهم بعد از فرستادن نوشتجات برسد . اگر اهميت داشته باشد يا نداشته باشد ، با تلگراف انگليسى جواب مىگويم . اتكال من به فضل خداوند است كه نعم الوكيل است . مسئلهء فرمانفرماى هندوستان خوب واقع نشد . آن هم از خبط و حماقت ناوه‌كش « 116 » است . يعنى ساربان « 116 » از ابتدا خواست ايالت فارس را عظمى بدهد و براى او مقامى معادل فرمانفرماى هندوستان ثابت كند ؛ خداوند ميان كاسه‌اش گذاشت . حالا از فلان خوردن خود پشيمان شده است و از روز ورود موكب مسعود از قم الى حال ، هفت روز تمام است تمارض كرده ، خودش و پسرش از خانه بيرون نمىآيند . به جناب امين الدوله وزارت خارجه را تكليف كرده‌اند ، الى حال قبول نكرده است ؛ تا بعد چه بشود . صورت

--> ( 115 ) - منظور پياده نشدن لرد كرزن است در بوشهر . ( 116 ) - منظور علاء الدوله است .