ظاهر داشت . نصر السلطنه هم بدحال است . حاجى آصف احتمال ضعيفى مىدهد كه براى سال نو خراسانى شود . مردودين هريك انتظار فرج بعد از شدت را دارند . اگرچه من قبول نمىكردم ، ولى در مسئلهء عدليه و تجارت هم مؤيد الدوله و من و نظام الملك را هر سه نوشته بودند ؛ اعليحضرت ، نظام الملك را اختيار كرده بود . الخير فى ما وقع . كارهاى شما اين دو سه روزه در بوتهء اجمال است ، زيرا كه جز جناب وزير ، احدى مسبوق نيست و او هم حواسش براى استقراض مغشوش است . كار تغيير ارزاق امسال صعب است . از يك ماه قبل الى حال صد و سى بر قيمت گندم افزوده است . امروز گندم خوب را كمتر از چهارده نمىدهند . نوشتم ابو القاسم به قدر ده خروار براى خانهء شما گندم بفرستد . كار اين شهر به واسطهء بىاعتنائى دولت در عمل اسعار هيچ اعتبار ندارد . آذربايجان هم خوب نيست . اگرچه قريب سه ماه است بنان - السلطنه هم با من به علت كينهء فرمانفرما ترك مكاتبه كرده است ، ولى فقرهء تغيير چيزى نيست كه در پرده بماند . وزير عدليه براى وداع الباب از صناء آباد به شهر آمده است ، روز چهارم يا پنجم باز معاودت خواهد كرد ؛ تا آخر پائيز خيال توقف آنجا را دارد . بيچاره بيشتر از دست طلب‌خواه نمىتواند در شهر بماند . نظام آباد حالا منزلگاه گارى پست و محمولات خط اصفهان شده است . بعلاوه ، على عسكر بيگ مدير گارىها ، از اصفهان به شيراز هم مىخواهد دائر و جارى كند . دو چيز در نظام آباد لازم است : يكى اندود قلعه و پشت بام خانه‌ها ، و ديگر سرمايه به يك نفر علاف دادن كه آنجا دكان علافى و بقالى براى عابرين و مال‌هاى گاريخانه دائر كند . از قرارى كه نواب حيدر على خان مىگفت ، به قدر نيم سنگ حالا آب دارد . معهذا توجه لازم دارد . نمىدانم در آب انبار كازرون چه كرده‌ايد . شما بايد اين دو يادگار مرا محفوظ و دائر نگه بداريد : يكى آب‌انبار و خلوت باغ نطنز و يكى آب‌انبار خط راه شوسه . اگرچه راه طرف شوسه به كلى متروك خواهد شد ، در به خط نظام آباد افتاده است . جمعه 4 رجب 1321 قمرى هو فرزند مكرم روز پست است و من امروز در اين تدبيرم كه تا عصر خودم را مشغول تحريرات بىمعنى و بامعنى بكنم . به مرآت الممالك سپردم داستان استعفاى اتابك را مشروح و مفصل به شما بنويسد ، كانه خودتان در اينجا بوده باشيد . حقيقت ، از اقبال بلند اين مرد ، عقل حيران است كه بعد از اين همه خرابىها كه كرد ، دست آخر به چه عزم و شأن و احترام از اين تكاليف شاقه مستخلص شد و اگر عمرش دوام كرد كه در بهترين نقاط عالم روزگارش را به خوبى و خوشى بسر مىبرد ؛ تا آنوقت هم ، شما و همه كس علانيه مىبينيد كه چه خواهد شد . كاغذى كه به جناب مستطاب اجل مشير الدوله نوشته بوديد ، صحيح و به موقع بود . على الحساب لازم است عريضه‌اى هم به نواب اشرف ارفع و الا عين الدوله وزير داخله