حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
413
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
منتهى كرد . اشرار فلاحيه با زن و بچه و كوچ و بنه رفتهاند به جراحى خاكمير « 68 » . به تحريك معز السلطنه ، مير هم به قاعدهء عربى و محض عداوت با شيخ المشايخ ، آنها را پناه داده است . بهانه دست ساير اهل فلاحيه افتاده است كه تا آنها نيايند يا تا آنها ماليات خود را ندهند ، ما هم نمىدهيم . هرچه تصور مىكنم صدق مطلب را به ديوان بنويسم ، با آن مقدماتى كه براى مير چيدهام همه بر هم مىخورد و معز السلطنه هم وحشى خواهد شد . هرچه هم نصيحت به هردو طرف مىنويسم ، به عذرهاى غير موجه متعذر مىشوند . يك دسته را هم فرستادهاند زيدون بهبهان « 69 » . حالت نوذر ميرزا با من و سعد الملك معلوم است . خصوصا در حالتى كه پسرش تلگراف رمز مرا كه حضورى بود ، كشف كرده و به او داده است . حالت بىاقتدارى و نفاق باطنى معتمد الدوله هم معلوم است . على الحساب حاج مصطفى قلى خان سرتيپ فوج فريدون را كه روز اربعين وارد شد ، قرار دادم با فوج برود اهواز و شهرت بدهد كه به طرف جراحى خاكمير و براى تنبيه مقصرين مأمورم ، با توپ و سوار بختيارى از اين طرف بروم . شما يك حكم به معتمد الدوله و يك حكم به خودم به موجب مسودهاى كه فرستادم ، معجلا صادر كنيد و زود برسانيد . و الا ناچارم كه اردو به سمت جراحى خاكمير ببرم و هرچه رشتهام پنبه شود . ولى دستم به زيدون و خاك بهبهان نمىرسد كه با نوذر ميرزاى منافق تلافى كنم و حضرات را قهرا بياورم . اگر اين حكم برسد ، خود معتمد الدوله آنها را تبعيد مىكند و اگر نكرد ، لابدم تفاوت جمعى قبول كنم و زيدون را ضميمهء عربستان كنم يا جزء بندر ديلم كه ابوابجمعى سعد الملك است . و هرگاه اين عمل نشود ، علاوه بر اشرار فلاحيه ، همه روزه اشرار و مقصرين رامهرمز و جانكى بختيارى مىروند خاك بهبهان . پيوست چهارم عزل جناب ناظم خلوت و نصب حسام الملك ، هردو بدون مقدمه بروز كرد . اگر چه براى من بىمقدمه خبر رسيد ، آن هم بعد از حركت ناظم از خرمآباد ؛ يحتمل دو ماه قبل تدارك شده بود . زيرا كه چنين تغييرى بىمقدمه محال است و مىدانم دولت به چه ملاحظه تبديل به حسام الملك كرده است . چون آدم عاقل كامل مجرب محتاط ، در اين موقع سال قبول حكومت لرستان و باقى دو سالهء هوائى آنجا را نمىكرد . بعضى از خوانين فرارى كه پناه به كرمانشاه برده بودند ، اين جوان را واداشتند كه داوطلب اين خدمت شده است . دولت هم فكر كرده است كه ، مسلما از زمان ناظم خلوت مغشوشتر و بىنظمتر كه نخواهد شد و از پولهاى مفت گزاف حسام الملك ، باقى سوخت پا در هواى دو ساله را هم وصول مىكنند و سال نو حاكمى به قاعده مىفرستند . اين شش ماه
--> ( 68 ) - جراحى نام يكى از بلوك فلاحيه ( شادگان ) است و نيز نام رودخانهاى كه از فلاحيه مىگذرد و به خليج فارس مىريزد . ( 69 ) - زيدون نام يكى از دهستانهاى بخش حومهء شهرستان بهبهان است .