پيوست اول حساب كل سنهء ماضيه را كه مىنويسى ، بفرست خدمت جناب سعد الملك . طرف حساب من در واقع جناب سعد الملك است و مستقيما با شما و هيچ كس طرف حساب نيستم . به‌جز حساب ديوان و خزانه ، من سالى دو هزار تومان خدمت بندگان حضرت اجل افخم مد ظله العالى بايد تقديم كنم . هرچه الى حال داده‌ايد ، كه بسيار خوب . آن چه باقى است به انضمام صورتى ، خودتان بنويسيد ببريد تقديم كنيد . اول ورود از فرنگستان « 31 » هزار تومان حواله كردم . بعد از آن هم پانصد تومان نقد . اگر پانصد ديگر داده باشيد ، حساب دو هزار تومان اودئيل « 32 » پرداخت شده است . اگر پانصد ثالث را نداده‌ايد ، به انضمام صورتى كه به دفعات داده‌ايد از نظر مباركشان بگذرانيد . به جناب دبير الملك هم سالى دويست تومان از خودم مىدهم . اگر غير از رسوم معز السلطنه « 33 » و آقا رضا كه در اول سنهء اودئيل در بوشهر حواله كردم ، دويست تومان شخصى خود را پرداخت كرده‌ايد ، ديگر از بابت اودئيل حقى ندارد . در هذه السنه بارس‌ئيل « 34 » تا آخر سال هفت‌صد تومان او را مىپردازم ، با وجودى كه بجز خرابى و خسارت و تعويق كار و نفاق حاصلى از دوستى و وكالت او نبرده‌ام و نخواهم برد . خواهش دارم به‌قدر امكان جواب نوشتجات و صدور احكام متعلق به اين حكومت را راجع به او نكنيد . به محض قبول نمودن ، خودت بنويس و به مهر برسان . زندگى دنيا قابل آن‌قدر تحميل از جناب دبير الملك نيست . از بابت بختيارىها هرچه صلاح دانسته و كرده‌ايد ، خوب است و تكليف من اطاعت است . الحمد لله همين‌قدر كه من خدمت كردم و عزل و نصب بختيارى هم مثل حضرات قشقائى براى دولت سهل و آسان شد ، كافى است « 35 » . امساله عرادهء كار عربستان بگردد ، بعدها ، دنيا پس مرگ من چه دريا ، چه سراب . چهار محال را هم كه از من موضوع كردند ، كمال تشكر را دارم . فرمانفرمائى فارس را من به آن برابر نمىدانم كه ميرزا حبيب الله خان « 36 » نوچه ، برات به من بنويسد كه « جناب فخامت نصاب نظام السلطنه برساند » . از فضل خداوند چه حاجتى دارم . چه غم ز بىكلهى كه

--> ( 31 ) - مقصود بازگشت ناصر الدين شاه است از سفر سوم فرنگ كه در سال 1306 برابر 1889 ميلادى بود . اين سفر به مدت 6 ماه و 12 روز ، يعنى از 12 شعبان تا 24 صفر به طول انجاميد . ( 32 ) - مقصود سال 1268 شمسى است ؛ مطابق شنبه 18 رجب 1306 الى پنج‌شنبه 28 رجب 1307 قمرى و مطابق 21 مارس 1889 الى 20 مارس 1890 ميلادى . ( 33 ) - مقصود شيخ مزعل خان معز السلطنه است . ( 34 ) - منظور سال 1269 شمسى است ؛ مطابق جمعه 29 رجب 1307 الى جمعه 9 شعبان 1308 قمرى و مطابق 21 مارس 1890 الى 20 مارس 1891 ميلادى . ( 35 ) - جهت اطلاع به « خاطرات حسين قلى خان » در باب اول رجوع كنيد . ( 36 ) - مقصود ميرزا حبيب الله خان انصارى مشير الملك است كه در اين زمان وزارت ظل السلطان را عهده‌دار بود .