حسين قلى خان نظام السلطنه مافى

386

خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )

دو شبانه روز تحرير كردم ؛ به دلخوشى آن‌كه اگر تلگراف را حضرات نمىگذارند دوام و ثبات داشته باشد ، اقلا معترض پست پياده نيستند ، غنيمت است . چنان‌كه پارسال هم كه نواب ضياء الدوله تشريف داشت ، همه روز قاصد در اياب و ذهاب بود . امسال اوقاتى كه من مىخواستم بروم دزفول ، در شهر صفر دو دفعه قاصد را لخت كردند ، كاغذها را قدرى پاره كردند ، قدرى پس دادند . قاصد رفت خدمت جناب اميرالامراء ناظم خلوت عارض شد ، به جناب امام‌جمعه رد كردند كه جناب امام چه مىگويد . امام جواب داد كه ، اين‌ها يا محض طمع اين حرف‌ها را مىزنند كه انعامى بگيرند ، يا رؤساى پستخانه براى بدنامى ايالت اين‌ها را تحريك كردند . قاصد بيچاره را انداختند ناخنگيرى كردند . خلاصه اين جسارت ديركوند « 22 » روز به روز ترقى كرد تا اين دو هفته كه كليهء نوشتجات را گرفتند و بردند كه در خانه‌هايشان به فراغ‌بال به نظر دقت ملاحظه نموده ، جواب صادر نمايند . به خدا قسم وقتى كه اين خبر به گوش من رسيد ، خون در رگهاى من به جوش آمد ؛ حالتى بهم رساندم كه اگر صد سوار موجود پادار و پانصد سرباز تازه‌نفس مىداشتم ، بدون اذن دولت ، براى تأديب اين طايفه ناقابل هرزه مىرفتم ؛ يا جانم را روى اين كار مىگذاشتم ، يا آنها را قلع و قمع مىكردم . خيلى درد دارد كه يك ايلى كه به همه جهت هزار خانوارند ، از بىغيرتى و بىربطى حاكم لرستان « 23 » چنان عرصه را به دولت تنگ كرده باشند كه چندين سال ، سوار در وسط دو مملكت بزرگ ، تلگراف و پست را جارى كنند . امروز دو روز است از اين غصه خواب و خوراك بر من حرام شده است و مىدانم ناظم خلوت را از اين شغل منفصل مىكنند و الحق هرچه زودتر هم بشود ، براى نيكنامى حضرت اشرف روحى فداه بهتر است . ولى در صورتى كه مثل پارسال تبديل به وجه اقبح نشود و وجه احسن باشد « 24 » . عاجلا من بايد تمام طومارهاى مرسوله را نسخهء المثنى بنويسم و به مهر برسانم و بروات و قبوضات را عوض صادر كنم ؛ و از اين خطه تا به دار الخلافه برسد ، يك ماه تمام طول دارد . پيوست مسلما آمدن من خواه مرخص كنند يا نكنند ، بايد از راه بغداد باشد . از آن طرف هم 8 مال نمىتوانم حركت بدهم ، با جهازات شطى منتهى دو الى چهار اسب مىتوان حمل كرد .

--> ( 22 ) - يكى از ايلات پيشكوه از طوايف كرد و داراى دو شعبهء « بهاروند » ساكن شمال دزفول و كيالان ملاير ؛ و « قلابوند » ساكن كوه طاف و كوه هشتاد پهلو . ( 23 ) - حاكم لرستان در اين زمان آقا رضا خان ناظم خلوت از منسوبين امين السلطان بود . ( 24 ) - منظور عزل انوشيروان ميرزا ضياء الدوله است از حكومت لرستان و گماردن آقا رضا ناظم خلوت بجاى وى . انوشيروان ميرزا پس از انتزاع حكومت لرستان از ظل السلطان ، به حكومت آن صفحات رسيده بود و حكومت وى سالى بيش نپائيد .