بدين‌ترتيب نوشته‌هاى كمرنگ مركبى مرحوم ممتحن الدوله به صفحات روشن چاپى تبديل شد و روايت خاطرات ممتحن الدوله بدين صورت كه انتشار مىيابد از يادداشتهاى مفيد و قابل استفاده در خصوص روزگاران ناصرى تا اواخر عهد قاجارى براى محققان آينده خواهد بود . يادداشتهاى ممتحن الدوله ، بجز آنكه از بىپيرايگى تام در بيان برخوردارست از حيث مطالب و مضامين نيز ساده و خودمانى و بالطبع دلنشين است . همين نكته اهميت و خوبى نوشتهء او را صد چندان مىكند . از سراسر اثر نيك مشهودست كه نويسنده در بيان احوال خود قصد آن نداشته است كه به خلاف‌گويى و گزافه‌سرايى بپردازد . يعنى از شيوه‌هايى كه مرسوم خاطرات‌نويسان روزگار ماست حتى المقدور به دور مانده است . اگر خاندانش اين نوع حقيقت‌گويى را نمىپسندند محققان تاريخ برداشت او را درين زمينه تحسين خواهند كرد . ممتحن الدوله را دو اثر ديگر نيز هست . يكى كتابى است حاوى انتخابى از سخنان بلند و دلپذير و نكته‌هاى تاريخى بزرگان سياست و فكر اروپا كه در خلال آن سرگذشت و اطلاعات مبسوطى از احوال ميرزا سعيد خان مؤتمن الملك و ميرزا جواد خان سعد الدوله و محمود خان علاء الملك مندرج است . نسخهء منحصر اين اثر هم در اختيار تيمسار حسينقلى خانشقاقى است و اميدست قسمت احوال مؤتمن الملك و سعد الدولهء آن به چاپ برسد . اثر ديگر ممتحن الدوله كتاب « مآثر مهديه » است در دو جلد و در مطالب ديپلوماسى و فوايد جغرافيايى ايران و جهان . اين اثر در سال 1310 قمرى تأليف شده و مؤلف خود را در مقدمهء آن « مهدى مهندس و نايب وزارت امور خارجه ابن رضا قلى تاريخ‌نويس سرابى « 1 » » معرفى

--> ( 1 ) - پدرش مورخ بود و يك اثر او كه مىشناسم ترجمهء تاريخ مصر پس از ناپلئون است . نسخه‌هاى دو مجلد آن جزء كتابخانهء ناصر الدين شاه بوده و اينك به - شمارهء ( ف 18 و ف 128 و ف 1057 و ف 563 ) در كتابخانهء ملى محفوظ است .