ميرزا حسين خان
68
خاطرات ديوان بيگى ( فارسى )
مىبيند معلوم است چه به او مىگذرد . از قرار مشهور يك خروار نقره از خانهء آن شرف الملك بيرون آورد و برد ، بعلاوه باقى اموال آنها و الآن اولاد شرف الملك با وجود يك كرور دولت صفر الكف ماندهاند . [ 18 الف ] ديگر از همّ هر دو اورامان بعد از اين قضيّه خاطر دولت و معتمد الدوله و شرف الملك و مرحوم ديوان بيگى آسوده شده و حكومت اين دو بلوك بكلّى از يد قدرت اورامانى خارج [ شد ] و به تصرّف مرحوم ديوان بيگى و شرف الملك درآمد . قحطى - سفر شاه درين سال علامات قحطى در ممالك ايران ظاهر شد . ناصر الدين شاه چنانچه در كتاب سفرنامهء خودش و تاريخ آن زمان ضبط است به خيال سفر عربستان و عراق عرب و زيارت عتبات عاليات افتاد . در سنهء 1287 اين مسافرت انجام پذيرفت ، معتمد الدوله به ملاحظهء اينكه حكومت همدان جزو كردستان شده بود تا همدان به ركاب مبارك ملحق شد . چه در ذهاب چه در اياب تا كرمانشاهان با اردوى ناصر الدّين شاه بود . در مراجعت شمشير مرصّع درجهء اوّل به او داده بودند ، و چون در آن سال قحطى مرحوم ديوان بيگى خوب از عهدهء سيورسات ساخلو اورامان [ بر ] آمده بود يك ثوب ترمه با ملفوفهء فرمانى كه الآن موجود است در همدان براى مرحوم ديوان بيگى خود معتمد الدّوله گرفت و آورد . حسد با ديوان بيگى بواسطهء اين ترقيّات اغلب اهل كردستان با مرحوم ديوان بيگى به واسطهء حسد بد شدند . لكن تسلّطى كه او داشت و همراهى معتمد الدوله با او ، اعتنائى به اين چيزها نمىكرد و در نهايت عزّت و كامرانى بهسر مىبرديم . از وقايع بزرگ عالم درين سال يكى قحطى در داخلهء ايران ، ديگر جنگ آلمان و فرانسه و شكست دولت فرانسه و محاصرهء قشون آلمان شهر پاريس را و تسليم شدن ناپلئون سيّم پادشاه فرانسه و شمشير خود را تسليم آلمانها نمودن و دو هزار كرور تومان پول ايران خسارت جنگ دادن فرانسه به آلمان است .