ميرزا حسين خان
50
خاطرات ديوان بيگى ( فارسى )
ترقى ديوان بيگى شهرت خدمات مرحوم ديوان بيگى به طهران رسيد . مرحوم مستوفى الممالك هم از آنجا متصل به همه نوع اظهار مرحمت مبذول مىداشت . اعتبارات دولتى اسباب آرايش اعتبار ملكى و اولاد و جمعيّت شد . مرحوم ديوان بيگى محسود اقران شد ، بخصوص يك صفت بخشش وجود و سخائى هم داشت كه كمتر ديده و شنيده شده بود . بهاين جهت بيشتر اسباب توجّهء عامّه شد و ترقّى كامل كرد . [ 10 ب ] غلام گردشى معتمد الدوله - شاهآباد در ذيحجهء 1284 معتمد الدوله مرحوم به سركشى و بلوك گردشى رفت به مريوان كه يكى از بلوكات هفدهگانهء كردستان و سرحدّ عثمانى و هم خاك است با اورامان ، يعنى در طرف مغرب . در آنجا قرار بناى قلعهاى به اسم شاهآباد گذاشت . حسن سلطان اورامانى سابق الذّكر حاكم اورامان را به مريوان احضار كرد . حسن سلطان با هزار تفنگچى نخبه و دو برادرش كه بهرام بيگ و مصطفى بيگ باشند به خدمت شاهزاده آمدند ، در صورتى كه جمعيّت شاهزاده تقريبا بالغ به يكصد و پنجاه الى دويست نفر مىشد . حسن سلطان در كمال بىاعتدالى و بىاعتنائى با حضور شاهزاده بعضى حركات خلاف ادب و اطاعت مىكرد . كشتن حسن سلطان درين موقع يك روزى كه شاهزاده سوار شده و حسن سلطان هم محض خودنمائى با همراهى با او سوار شده بود ، يك نفر فرهاد نام قاطرچى را با خنجر مجروح كرده بودند . فرهاد به شاهزاده عارض شده گفته بود تو فرهادى من هم فرهادم . همينطور كه من تحمل مىكنم تو هم صبر كن . در يكى از دهات مريوان كه اسم آنجا « بيلگ » است شاهزاده منزل كرده ، آنجا ده محقرى است . شاهزاده در مسجد آنجا و همراهان در خانههاى رعيتى منزل كرده ، مراجعت از سوارى سلطان را احضار مىكنند با دو برادرش به ميان مسجد كه منزل شاهزاده است به عنوان