يحيى دولت آبادى

78

حيات يحيى ( فارسى )

هند حاصل نمايند و اگر توانستند همه را باسم عالم اسلاميت تصرف نمايند و اگر نشد ترك‌زبانان آن ديار را جمع كرده گمكرده‌هاى خود را از اين طرف تلافى نمايند و اگر به اين عنوان هم موفقيت نيافتند يكدولت اسلامى ترك زبان در قفقاز تشكيل داده زير نظر خود نگاهدارند كه ميان آنها و روس آينده كه از او انديشه دارند فاصله بوده باشد و هم از خيالات عالى بزرگترين دشمنهاى خونى خود ارمنيها در حدود ارمنستان جلوگيرى نمايند و در ضمن ملت خسته شده از پا درآمده خود را كه نزديك است از جنگ سرپيچيده از زير بار بدبختى شديد شانه خالى نمايد بعنوان تصرف قفقاز آرام و دلگرم نگاهدارند . و اما آلمانها در مقابل اين تصورات عثمانيان نظريات مخالفى داشتند كه نميتوانستند از آنها صرفنظر نمايند يكى آنكه با آتيه روس كار بسيار دارند چه اگر درهاى اروپا به روى آنها بسته شود راهى جز راه روسيه براى آنها باقى نخواهد ماند و در اين صورت نميتوانند در روسيه كه نميدانند چگونه بايد آن را تشكيل بدهند يك رقيب ضمخت حرف نشنو با قوت و قدرت اتحاد مذهبى او با قفقازيان موى دماغ آنها بوده باشد و ايران و افغانستان هم كه شاهراه هندوستانند تحت نفوذ آن رقيب درآيد . و ديگر اينكه آلمان نميخواهد ارامنه به كلى در دست عثمانيان محو و نابود شوند و ميدانند اگر عثمانيان در قفقاز و گرجستان نفوذ كامل حاصل كنند زمانى نميگذرد كه نژاد ارمنى را قطع مينمايند و ملاحظات ديگر كه شرح و بسطش موقع ندارد بهرصورت كشمكش ميان آلمان و عثمانى درگير شد كه براى همين كار طلعت پاشا صدر اعظم بلكه ديكتاتور عثمانى مكرر ببرلن آمده بالاخره آلمانها را حاضر كردند كه عثمانيان تصرفات محدودى در قفقاز بنمايند خصوصا كه قشون انگليس بعد از تخليه شدن آذربايجان از قشون روس براى نشستن در جاى آنها از قزوين شروع به پيش آمدن كرده در اين صورت لازم است از آنها جلوگيرى شود و بهر ملاحظه كه بود آلمانها گرجستان را كاملا در دست خود نگاهداشته‌اند باسم سرپرستى از يك دولت مستقل و ارمنستان را نيز آزادى داده‌اند و مقرر شده تركان به آنها تجاوز ننمايند آنها هم متعرض مسلمانان نشوند و قفقاز را بعثمانيان سپرده‌اند و براى جلوگيرى از پيش‌آمد انگليسيان