يحيى دولت آبادى

253

حيات يحيى ( فارسى )

همكاران ديرينه خود بىآنكه هيچگونه خرجى را متضمن بوده باشد . سردار سپه بعد از تبعيد كردن شريك كودتاى خود سيد ضياء الدين و استقلال در وزارت جنگ و فرماندهى كل قوا دست و بالش براى به كار واداشتن صاحبمنصبان قزاق بازتر مىشود و در بسط دادن قوهء نظامى در اقطار مملكت اعضاى حوزه اولى قزاق را به كار انداخته بعضى را در مركز شغل مهم ميدهد و بعضى را بعنوان امارت لشگر شرق و غرب و جنوب و شمال و يا بعنوان حكومت نظامى چنان كه از پيش اشاره شد به اطراف ميفرستد و گاهى بمصلحت آنها را امر مىكند موقتا براى پيشرفت كارهاى كشورى كسوت نظامى خود را تغيير بدهند و هرامير لشگرى در هرنقطه‌ئى از مملكت در كارهاى كشورى و لشگرى داراى همان اقتدارات مىشود كه سردار سپه در مركز دارد بلكه به ظاهر با تجمل‌تر از رئيس خود رفتار ميكنند و پيرايه‌ها بر خود ميبندند و طولى نميكشد كه سردار سپه و امير لشگرهاى وى همه چيز مملكت و ملت را در قبضهء قدرت درآورده آنچه در ظرف مدت يكصد و پنجاه سال دوره سلطنت قجر و پيش از آن نزد رؤساى ايلات و گردنكشان بزرگ در سرحدات و نقاط مختلف مملكت از ملك و مال و جواهر و اسلحه جمع شده بوده است بدست اين جمع ميفتد و قسمت عمده بلكه مرغوب‌ترين آنها در تصرف سردار سپه در ميآيد . هرچه ملك مرغوب است هرخانه عالى است مالك يا بناكننده‌اش نظامى است هرمعامله نقدى بزرگ در مملكت مىشود يكطرفش و يا هردو طرفش نظامى است و بالاخره از ميان نقدينه‌هاى تازه گرد آمده بانك پهلوى بوجود ميآيد و بدست نظاميان اداره مىشود . گفتم بانك پهلوى بلى سردار سپه تا اين وقت نام خانوادگى ندارد در اين وقت لغت پهلوى را نام خانوادگى براى خود اختيار مىكند و شخصى را كه اين نام خانوادگى را داشته واميدارند استعفاء بدهد و از اين ببعد مؤسسه‌ها بناها خيابانها بندرها و غيره به اين نام خوانده ميشوند و از جمله آنهاست بانك پهلوى كه قسمت عمدهء سرمايه‌اش متعلق است بسردار سپه . بانك پهلوى علاوه بر فوائد مادى و معنوى عمومى و خصوصى كه دارد تأثير سياسى مهمى هم مينمايد و آن اين است كه بانك شاهى ايران و انگليس كه غير از