يحيى دولت آبادى

164

حيات يحيى ( فارسى )

صورت نگيرد و گرنه به كار غلطى لباس صحت پوشانيدن خواهد شد . بعد از نشر بيانيهء رئيس دولت از طرف نمايندگانى كه بيشتر آنها بقانونى نبودن انتخاب آنها مشهور هستند لايحه‌ئى نشر مىشود مشعر بر قانونى نبودن بيانيه رئيس دولت ولى مشير الدوله باعتراضنامه نمايندگان مزبور اعتناء نكرده بجوابهاى شفاهى دادن و باستمالت كردن از متنفذين در آنها ميگذراند از طرف ديگر از بعض ولايتها بدستور نمايندگان مزبور و بمساعدت حكام و مأمورين دولتى مغرض تلگرافات مشعر بر رضايت از انتخاباتى كه شده است ميرسد و بالجمله داستان انتخابات و دسيسه‌كاريها كه براى تشكيل يك اكثريت پارلمانى موافق با قرارداد وثوق الدوله از مهمترين مسائل سياسى و اجتماعى كنونى ايران شمرده مىشود تا بكجا بيانجامد . اينك باقدامات كميته زرگنده براى تشكيل كابينه بعد از كابينه مشير الدوله بپردازيم كميته زرگنده كه اكنون مركب است از طرفداران قرارداد و يكعده از دمكراتها و يك جمع از اعتداليون قديم كه حالا خود را سوسياليست ميخوانند و نظريات انگليسيان را هم در تشكيل كابينه و غيره دربر دارد ميخواهند رئيس دولتى بر سر كار آورند كه با مقاصد خصوصى آنها همراه باشد و با اجراى قرارداد موافق يا غير مخالف و چون ميرزا كريم خان گيلانى نفوذى در كميته مزبور دارد و گيلان در دست برادران اوست و آنها بفتح اللّه خان سپهدار گيلانى بستگى دارند در نظر گرفته مىشود كه فتح اللّه خان زمامدار دولت بگردد اما چون او هنوز مقام تصدى رياست دولت را ندارد و مورد توجه مليون نيست ميخواهند ميرزا حسنخان مستوفى الممالك رئيس شود و سپهدار با يك عده ديگرى را كه در نظر دارند عضو كابينه او بنمايند حتى زمزمه ميكنند كه بر خلاف رسم و عادت مملكت دو نفر از اعضاى معمم كميته را كه سيد ضياء الدين طباطبائى و ميرزا محمد صادق طباطبائى باشند در آن كابينه بمقام وزارت رسانيده يكى وزير عدليه بگردد و ديگرى وزير معارف و به اين ترتيب رفته‌رفته زمام امور دولت را بدست كميته درآورده مقاصد انگليسيان را در اجراى قرارداد بر آورند و خود نيز هريك بمقاصد شخصى برسند انگليسيان هم در اين نقشه آنها را كمك مينمايند . بلى همان انگليس كه وزير مختار او سرپرستى كاكس ميگفت مستوفى الممالك