يحيى دولت آبادى
124
حيات يحيى ( فارسى )
بلشويك را كه بمسائل ايران بيش از ديگران نظر دارد غير قابل اعتنا ميشمارد و گمان مىكند با تهيههائى كه متفقين از دولتهاى اروپائى براى مضمحل كردن او ديدهاند دوامى نخواهد كرد . در اين صورت مائيم و انگليس هرچه بگويد بايد شنيد با كسى هم مشورت نبايد كرد زيرا اين مردم قابل مشورت كردن نميباشند . بلى آنها كه نميدانند بىخبرانند و آنها كه ميدانند بيشتر كسانى هستند كه جرئت ندارند صدائى بر ضد دولتى كه انگليسيان از او حمايت مينمايند بلند نموده باشند رئيس دولت تصور نميكند خارجههائى كه بمصالح خود نميخواهند انگليس در ايران نفوذ تام داشته باشد آرام ننشسته اعتراضى ننمايند . بهرصورت وثوق الدوله تا روزى كه قرارداد آشكار گرديد نگذارده است غير از دو سه تن كه همكار او بودهاند كسى از اين كار خبردار بگردد مخصوصا قسمت استقراض آن را به كلى مستور نگاهداشته است حتى آنكه بعد از نشر قرارداد هم اين قسمت را منتشر كرده است . اين است عين قرارداد و مكتوبى كه سرپرسى كاكس بر آن ضميمه نموده است . نظر بر روابط محكمه دوستى و مودت كه از سابق بين دولتين ايران و انگليس موجود بوده است و نظر به اعتقاد كامل باينكه مسلما منافع مشتركه و اساس هردو دولت در آتيه تحكيم و تثبيت اين روابط را براى طرفين الزام مينمايد و نظر بلزوم تهيه وسائل ترقى و سعادت ايران به حد اعلى بين دولت ايران از يكطرف و وزير مختار اعليحضرت پادشاه انگلستان بنمايندگى از طرف دولت خود از طرف ديگر مواد ذيل مقرر مىشود : 1 - دولت انگلستان با قطعيت هرچه تمامتر تعهداتى را كه مكرر در سابق براى احترام مطلق استقلال و تماميت ايران نموده است تكرار مينمايد . 2 - دولت انگلستان خدمات هرعده مستشار متخصص را كه براى لزوم استخدام آنها در ادارات مختلفه بين دولتين توافق حاصل گردد بخرج دولت ايران تهيه خواهد كرد اين مستشارها با كنترات اجير و به آنها اختيارات متناسبه داده خواهد شد كيفيت