خان و بيش از اين دو قوه كه چپاولگرى است آنچه حواس وثوق الدوله را مشوش دارد همان قوهء جنگل است كه پيرايهء چپاولگرى هم به آن بسته نميشود . بالجمله وثوق الدوله ياغيان كاشان و اصفهان را بهر تدبير بود از ميان برداشت چنان كه نگارش خواهد يافت ولى به هيچ وسيله نتوانست بجنگل راه بيابد و بر عكس بواسطهء اقدامات بيرويه كه در كار جنگل كرد گيلان را دچار مشكلات بسيار نمود . وثوق الدوله در زمان كم مبلغ زيادى باشخاصى كه از آنها توقع همراهى داشت و يا از ايشان انديشناك بود مواجب داد بديهى است با خالى بودن خزانه و وصول نشدن مالياتها محتاج مىشود باستقراض از خارج ماليات و عايدات دولت گرچه در صورت جمع‌آورى صحيح بمخارج عادى دولت كافى بود ولى مخارج فوق العاده كه براى رفع اغتشاشهاى اطراف و كمك خرج ولايات و راضى نگاهداشتن اطرافيان ميكرد و با وجود حيف و ميل بسيار كه مباشرين ماليه ميكردند و بواسطهء انكاء آنها بخارجه‌ها و يا بمتنفذين داخلى جلوگيرى از آنها نميشد در اين حال دولت خود را محتاج استقراض از خارجه ميديد . انگليسيان هم نميخواستند بيش از ماهى سيصد هزار تومان كه بعنوان ميليتاريوم ميدادند چيزى بدهند چه از يكطرف مدت جنگ را سپرى شده ميدانستند و از طرف ديگر براى مقاصد سياسى خود لازم ميديدند دولت را در حال تنگدستى نگاهدارند تا ناچار گشته هرچه ميگويند اطاعت نمايد و بهرصورت از راه لزوم استقراض خارجى با شرايط استقلال‌شكنى دست به كار استقراض زده سياست خطرناكى در زير يك پردهء نازك بخودآرائى كردن ميپردازد . وثوق الدوله از انگليسيان درخواست قرضه كرد آنها هم به او روى خوش نشان دادند وثوق الدوله براى مصلحت با امريكائيان و فرانسويان هم در اينموضوع گفتگوئى كرد بىآنكه يك صحبت جدى بوده باشد و الا اگر انگليسيان ميگذاردند شايد امريكائيان از دادن يك قرض چند كرور تومان بدولت ايران دريغ نميداشتند . بهرصورت مذاكرهء جدى وثوق الدوله با انگليسيان بود و آنها نميگذاردند غير از اين بوده باشد و انگليسيان استيلاى كامل خود را بر تمام قواى ايران مخصوصا