يحيى دولت آبادى
41
حيات يحيى ( فارسى )
مجاهدين برسانند به ظاهر مغلوب گرديدند مردم ولايات ديگر هم حال تهران را ديده آرام گرفته انتظار وقت و فرصت را ميكشند . ديگر آنكه مردم آذربايجان شاه حاليه يا حاكم باغشاه را در زمان وليعهديش كه نزد آنها بود نيكو ميشناختند و ميدانستند كه او بحكومت ملى رضا نخواهد داد و از اين سبب تهيه اسباب مدافعه را ديده بودند اما مردم ولايات ديگر آن شناسائى را درباره او نداشتند و تصور نميكردند كسى دعوى مسلمانى و عقل و دانش كند و خراب نمايد خانه خود را بكشد ملت خود را بتاراج دهد اموال رعيت خود را متوارى كند خيرخواهان مملكت خود را ويران بسازد معبد مقدس خود را مخالفت كند كتاب آسمانى خود را از اين سبب تدارك دفاع نديده بودند و گرنه تمام ملت ايران ( باستثناى تنى چند از مستبدين خيانتكار كه گوشت و پوست و استخوان آنها از خون مظلومين پرورش يافته ) هواخواه آزادى و طالب مشروطيت ميباشند همه هم رأى و هم خيالند و در اين موضوع تفاوتى ميان احساسات مردم آذربايجان با احساسات ديگر مردم ايران نيست . اگرچه ناله ما ايرانيان ضعيف است ولى تشكر داريم از آزاديخواهان عالم كه محض شرف انسانيت و همدردى عالم بشريت ما را بنغمههاى ملى نوعخواهانه خود مساعدت و صدا بصداى ما ميدهند تا بتوانيم به گوش عالميان برسانيم ملت ايران از ترك و فارس و عرب و عجم يكدل و يك زبان ميگويد : زنده باد آزادى مرده باد استبداد . از نطق نگارنده حاضرين بينهايت خشنود شده پرنس صباح الدين از جاى خود برخاسته نزديك ميآيد بنگارنده دست ميدهد و تشكرات خود را اظهار مينمايد بعد از آن از طرف مردم آذربايجان سعيد سلماس كه جوان غيرتمند و از نخبه آزاديخواهان آن سامان است به زبان تركى آذربايجانى نطق غرائى نموده در ضمن از سيد جمال الدين اسد آبادى و ميرزا آقا خان كرمانى و اشخاصى كه در دوره ناصر الدين شاه در راه برهمزدن اساس استبداد فداكارى كردهاند و از حوادث اخير ايران و از غيرتمندى مردم آذربايجان از حركات ناشايست درباريان تهران و بالاخره ذكر جميل از حاج ميرزا ابراهيم تبريزى سيد جمال الدين واعظ اصفهانى ملك المتكلمين اصفهانى